• LOGIN
  • No products in the cart.

CHAPTER 1 BHARTEDNDU HARISHCHANDRA

CHAPTER 2 RATNAKAR

CHAPTER -2

जगन्नाथदास रत्नाकर

संक्षिप्त परिचय जगन्नाथदास रत्नाकर

 

नाम

जगन्नाथदास रत्नाकर

जन्म

1866 ई.

जन्म-स्थान

काशी

पिता

पुरुषोत्तमदास

शिक्षा

बी.ए.

रचनाएँ

हिंडोला, समालोचनादर्श, गंगालहरी, गंगावतरण तथा उद्धव-शतक आदि।

सम्पादन

साहित्य सुधानिधि व सरस्वती।

भाषा-शैली

ब्रजभाषा व कहीं-कहीं बनारसी कापुट
तथा चित्रात्मक, आलंकारिकएवं चमत्कृत शैली का प्रयोग है।

साहित्य स्थान

ये ब्रजभाषा काव्य की महान विभूति

मृत्यु

1932 ई.

जीवन परिचय

आधुनिक काल के ब्रजभाषा के सर्वश्रेष्ठ कवि जगन्नाथदास रत्नाकर का जन्म काशी के एक प्रतिष्ठित वैश्य परिवार में 1866 . में हुआ था। रत्नाकर जी के पिता श्री पुरुषोत्तमदास भारतेन्दु जी के समकालीन, फ़ारसी भाषा के विद्वान और हिन्दी काव्य के मर्मज्ञ थे। 1891 ई. में वाराणसी के क्वीन्स कॉलेज से बी.ए. की डिग्री प्राप्त करके 1902 ई. में अयोध्या-नरेश के निजी सचिव नियक्त हुए और 1928 ई. तक इसी पद पर रहे राजदरबार से सम्बद्ध होने के कारण इनका रहन-सहन सामन्ती था, लेकिन इनमें प्राचीन धर्म, संस्कृति और साहित्य के प्रति गहरी आस्था थी। इन्हें प्राचीन भाषाओं का अच्छा ज्ञान था तथा ज्ञान-विज्ञान की अनेक शाखाओं में गति भी थी। इन्होंने साहित्य-सुधानिधि और सरस्वती के सम्पादन, रसिक मण्डल के संचालन तथा काशी नागरी प्रचारिणी सभा की स्थापना एवं उसके विकास में योगदान दिया। 1932 ई. में इनका देहावसान हरिद्वार में हुआ।

कृतियाँ

गद्य एवं पद्य दोनों विधाओं में साहित्य सृजन करने वाले रत्नाकर जी मूलत: कवि थे। इनकी प्रमुख कृतियों में हिंडोला, समालोचनादर्श, हरिश्चन्द्र, गंगालहरी, शृंगारलहरी, विष्णुलहरी, रत्नाष्टक, गंगावतरण तथा उद्धवशतक उल्लेखनीय हैं। इनके अतिरिक्त इन्होंने सुधाकर, कविकुलकण्ठाभरण, दीप-प्रकाश, सुन्दर-शृंगार, हम्मीर हठ, प्रकीर्ण गद्यावली, रस विनोद, हिम तरंगिणी, बिहारी रत्नाकर आदि ग्रन्थों का सम्पादन भी किया।

काव्यगत विशेषताएँ
भाव पक्ष

भाव एवं रस रत्नाकर जी ने अपने काव्य में मानव हृदय में समय-समय पर उठने वाले विविध भावों का बहुत ही सूक्ष्मता से निरूपण किया है। इनका काव्य सौष्ठव एवं काव्य संगठन नूतन तथा मौलिक है। इन्होंने मानव हृदय के कोने-कोने में झाँककर हृदय को गदगद करने वाले चित्र प्रस्तुत किए हैं। इनके काव्य में लगभग सभी रसों को समुचित स्थान प्राप्त है, किन्तु संयोग श्रृंगार की अपेक्षा वियोग श्रृंगार में अधिक सजीवतामार्मिकता है तथा वीर, रौद्रभयानक रसों का भी सुन्दर वर्णन है।

भक्ति भावना श्रीकृष्ण के अनन्य भक्त होने के कारण इनके काव्य में भक्ति-भाव का सुन्दर समावेश है।

प्रकृति चित्रण इन्होंने अपने काव्य में स्वतन्त्र रूप से तथा उद्दीपन के रूप में प्रकृति का सजीव चित्रण प्रस्तुत किया है।

कला पक्ष

भाषा रत्नाकर जी भाषा के मर्मज्ञ तथा शब्दों के आचार्य थे। सामान्यतया इन्होंने काव्य में प्रौढ़ साहित्यिक ब्रजभाषा को ही अपनाया, लेकिन जहाँ-तहाँ बनारसी बोली का भी समावेश है। भाषा व्याकरण-सम्मत, मधुर एवं प्रवाहयुक्त है। वाक्य-विन्यास सुसंगठित एवं प्रवाहपूर्ण है। इन्होंने कहावतों एवं मुहावरों का भी
कुशल प्रयोग किया है। अपने भावों को प्रकट करने के लिए इन्होंने चित्रात्मक, आलंकारिक तथा चमत्कृत आदि शैलियों का प्रयोग किया है। छन्द योजना इन्होंने मुख्यत: रोला, छप्पय, दोहा, कवित्त एवं सवैया को अपनाया।

अलंकार योजना अलंकारों का समावेश अत्यन्त स्वाभाविक तरीके से हुआ है, कहीं भी वह बोझिल प्रतीत नहीं होते हैं। इन्होंने मुख्यत: रूपक, उत्प्रेक्षा, उपमा, असंगति, स्मरण, प्रतीप, अनुप्रास, श्लेष,

 यमक आदि का प्रयोग किया।

हिन्दी साहित्य में स्थान

रत्नाकर जी हिन्दी के उन जगमगाते रत्नों में से एक हैं, जिनकी आभा चिरकाल तक बनी रहेगी। अपने व्यक्तित्व तथा अपनी मान्यताओं को इन्होंने काव्य में सफल वाणी प्रदान की है। उसकी छाप इनकी साहित्यिक रचनाओं में स्पष्ट रूप से देखी जा सकती है। इनकी रचनाओं में प्राचीन और मध्ययुगीन समस्त भारतीय साहित्य का सौष्ठव बड़े स्वस्थ, समुज्ज्वल एवं मनोरम रूप में उपलब्ध होता है। रत्नाकर जी ब्रजभाषा काव्य की महा विभूति हैं। आधुनिक काल में ब्रजभाषा में कविता करके इन्होंने अपने आप को ऐतिहासिक पुरुष सिद्ध कर दिया।

 

पद्यांशों की सन्दर्भ एवं प्रसंग सहित व्याख्या

उद्धव-प्रसंग

भेजे मनभावन के उद्धव के आवन की
सुधि ब्रज-गावँनि मैं पावन जबै लगीं।
कहै रतनाकरगवालिनि की झौरि-झौरि
दौरि-दौरि नन्द-पौरि आवन तबै लगीं।
उझकि-उझकि पद-कंजनि के पंजनि पै
पेखि-पेखि पाती छाती छोहनि छबै लगीं।
हमकौं लिख्यौ है कहा, हमकौं लिख्यौ है कहा,
हमकौं लिख्यौं है कहा कहन सबै लगीं।।
1

शब्दार्थ मनभावन-मन को अच्छे लगने वाले आवन-आने की, आगमन, सुधि-सूचना; पावन-प्राप्त करना झौरि-झण्डसमूहः पौरि-द्वार; उझकि-उचककर, पद-पंजनि चरण कमल:

पेखि देखकर; पाती-पत्र छोहन विकलता, मिश्रित उत्कण्ठा।

सन्दर्भ प्रस्तुत पद्यांश हमारी हिन्दी पाठ्य पुस्तक में संकलित तथा जगन्नाथदास रत्नाकार द्वारा रचित उद्धव-प्रसंग शीर्षक कविता से उधत है।

प्रसंग प्रस्तत पद में कहा गया है कि गोपियों को जब यह ज्ञात हुआ कि उद्धव उनके प्रिय श्रीकृष्ण का कोई सन्देश लेकर आए हैं, तो वे अपने प्रियतम का सन्देश जानने के लिए अत्यन्त व्यग्र हो गईं।

व्याख्या जब मनभावन श्रीकृष्ण द्वारा भेजे गए दूत उद्धव के आगमन की सूचना गोपियों को मिली, तो वे समूह में दौड़-दौड़कर अपने प्रियतम के दूत से मिलने के लिए नन्द के द्वार पर आने लगीं। अपने कमलरूपी चरणों के पंजों पर उचक-उचककर वे श्रीकृष्ण द्वारा भेजे गए पत्र को देखने लगीं। सभी गोपियों का हृदय क्षोभ से (उत्कण्ठा मिश्रित व्याकुलता से) भर उठा। सभी गोपियाँ करने लगीं कि श्रीकष्ण ने उनके लिए क्या लिखा है? हमारे लिए कृष्ण ने क्या सन्देश भेजा है? इस प्रकार सभी गोपियाँ अपने अपने नाम के सन्देश को सुनने को व्याकुल होने लगीं।

काव्य सौन्दर्यभाव पक्ष
(i) भाव गोपियों की व्याकुलता के भाव उनकी स्वाभाविक मानसिक प्रवृत्ति का सूचक है और विशेषकर, तब जब सन्देश भेजने वाला प्रियतम हो।
(ii) गोपियों की उत्सुकता के भाव का स्वाभाविक चित्रण किया गया
(iii) रस विप्रलम्भ शृंगार

कला पक्षभाषा ब्रजभाषा शैली मुक्तक छन्द मनहरण सवैया अलंकार अनुप्रास, रूपक, पुनरुक्तिप्रकाश, वीप्सा एवं पदमैत्री
गुण माधुर्य शब्द शक्ति लक्षणा

चाहत जौ स्वबस सँजोग स्याम-सुन्दर कौ
जोग के प्रयोग में हियौ तौ बिलस्यो रहे।
कहै रतनाकरसु-अन्तर-मुखी है ध्यान ।
मंजु हिय-कंज-जगी जोति मैं धस्यौ रहै।।
ऐसे करौं लीन आतमा को परमातमा में
जामै जड़-चेतन-बिलास बिकस्यौ रहै।
मोह-बस जोहत बिछोह जिय जाकौ छोहि
सो तौ सब अन्तर-निरन्तर बस्यौ रहै।।
2

शब्दार्थ स्वबस अपने बस में,जोग के प्रयोग-योग- युक्तियाँ, योग-साधना योगाभ्यास; बिलस्यौ-आनन्द के साथ लीन; सु-वह; अन्तरमुखी भीतर लीन रहने वाला; हियकंज-हृदयरूपी कमल, जिसमें ब्रह्मस्वरूप ज्ञान-ज्योति जलती है; जगी-जाग्रत, जलती हुई धस्यौ-धंसना, लीन होना; जामै-जिसमें बिकस्यौ-विकसित होना, प्रकट होना; जोहत-देखते हो; छोहि क्षुब्ध या व्यथित होकर; अन्तर-हृदय,अन्तरात्मा; बस्यौ स्थित

प्रसंग प्रस्तुत पद में उद्धव, गोपियों को ज्ञान मार्ग का अनुसरण करने का सन्देश दे रहे हैं।

व्याख्या उद्धव गोपियों से कह रहे हैं कि यदि तुम श्याम सुन्दर अर्था श्रीकृष्ण के साथ संयोग (मिलाप) को अपने अधिकार में करना चाहती हो, तो अपने हृदय को योग साधना में आनन्द के साथ लीन रखें। कवि कह रहे हैं कि उद्धव गोपियों को कृष्ण का ध्यान करने के लिए हृदय में स्थित आत्मा की ओर उन्मुख होने को कहते हैं। मनुष्य के सुन्दर हृदयरूपी कमल में ब्रह्म की ज्योति जलती रहती है, उसी ब्रह्म की ज्योति के ध्यान में गोपियों को लीन रहना चाहिए। उद्धव का यह कहना है कि कृष्ण सच्चे अर्थ में ब्रह्म के स्वरूप हैं एवं गोपियाँ यदि उन्हें पाना चाहती हैं, तो उन्हें अपनी आत्मा को परमात्मा अर्था ब्रह्म में इस प्रकार लीन कर देना चाहिए, जिससे उनके हृदय में जड़ और चेतन के प्रति आनन्द प्रकट होता रहे ब्रह्म का साक्षात्कार करने वाले योगी को, जैसे जड़ और चेतन में आनन्द की अनुभूति होती रहती है, वैसे ही गोपियों को भी अपनी आत्मा में कृष्ण की उपस्थिति की अनुभूति होने लगेगी। मोह वश जिसके वियोग का अनुभव करके गोपियाँ क्षुब्ध (दुःखी) होती हैं तथा प्रिय कृष्ण को अपने से पृथक समझती हैं, वह तो गोपियों के ही नहीं, अपितु सभी के हृदय (आत्मा) में सदैव विद्यमान रहते हैं।

 

सुनि सुनि ऊधव की अकह कहानी कान
कोऊ थहरानी, कोऊ थानहिं थिरानी है।
कहै रतनाकररिसानी, बररानी कोऊ
कोऊ बिलखानी, बिकलानी, बिथकानी है।।
कोऊ सेद-सानी, कोऊ भरि दृग-पानी रहीं
कोऊ घूमि-घूमि परी भूमि मुरझानी हैं।
कोऊ स्याम-स्याम कै बहकि बिललानी कोऊ
कोमल करेजी थामि सहमि सुखानी हैं।।

शब्दार्थ अकह-न कहने योग्य; थहरानी-काँप गई, थानहिं-स्थान पर ही, थिरानी-स्थिर हो गई, जड़व हो गई: रिसानी-क्रोधित हुई बररानी– बड़बड़ाई; बिलखानी-बिलखने लगी, विलाप करने लगी: बिकलानी-विकल हुई बिथकानी-थकित या शिथिल हुई;

सेद-स्वेद, पसीना; सानी-नहा गई. बदकि-आये से बाहर होकर, आवेश में आकर; बिललानी-तड़पने लगी। थामि-पकड़कर; सहमि-भयभीत होकर; सुखानी-सूख गई।
प्रसंग
प्रस्तत पद्यांश में उद्धव के न कहने योग्य कहानी को सुनकर गोपियों की। जो दुर्दशा हुई उसी का चित्रण किया है।

व्याख्या कवि कह रहे है कि उद्धव के द्वारा न कहने योग्य कहानी अर्थात योग्य सम्बन्धी असह्य एवं निष्ठर सन्देश अपने कानों से सुनकर गोपियों की दशा अत्यन्त दु:खमय हो गई। उनमें से कोई कृष्ण के वियोग मिलान पाने के भय से थर-थर काँपने लगी एवं कोई उद्धव के सन्देश सुनकर स्तब्ध होकर अपने स्थान पर स्थिर खड़ी हो गई। कवि रत्नाकर कह रहे हैं कि निष्ठर सन्देश को सुनकर कोई क्रोधित हो गई है, तो कोई शोक वश विलाप करने लगी एवं कोई विकल हो गई। उनमें से कोई शिथिल हो गई, कोई घबड़ाहट के चलते पसीने से भीग गई, तो कोई कृष्ण के वियोग में दुःख से रोने लगी और उनकी आँखों में पानी भर आया। किसी को इतना दुःख हुआ कि वह मूर्छित होकर गिर गई कोई श्याम-श्याम कहते हुए आवेश में तड़पने लगी एवं कोई अपने कोमल कलेजे को पकड़कर भय से सूख गई। कवि यह कहना चाहते हैं कि कृष्ण के वियोग से दु:खी गोपियाँ उनके योग सम्बन्धी असह्य सन्देश को सुनकर दु:ख के असीम सागर में डूब गईं एवं वे अपने दुःख को नियन्त्रित करने में बिलकुल असमर्थ हो गई हैं।

 

कान्ह-दूत कैधौं ब्रह्म-दूत है पधारे आप
धारे प्रन फेरन कौ मति ब्रजबारी की।
कहै रतनाकरपै प्रीति-रीति जानत ना
ठानत अनीति आनि नीति लै अनारी की।
मान्यों हम, कान्ह ब्रह्म एक ही, कह्यौ जो तुम
तौहूँ हमें भावति ना भावना अन्यारी की।
जैहै बनि बिगरि न बारिधिता बारिधि कौं
बूंदता बिलैहे बूंद बिबस बिचारी की।

शब्दार्थ कैधौं-अथवा; पधारे-आए; धारे प्रन-प्रण धारण करके;
ब्रजबारी-ब्रजबालाओं; पै-पर, परन्तु; रीति-पद्धति; ठानतअनीति-अन्याय करते हो; आनि-अन्य, विपरीत; भावति-अच्छी लगती; अन्यारी-एकत्व, अभेदता; बारिधिता-असीमता, विशालता; बँदता-लघु अस्तित्व, बूंद का छोटा रूप; बिबस-असक्त, बेचारी; बिलैहै -विलीन हो जाएगी।

प्रसंग प्रस्तुत पद्यांश में उद्धव आत्मा एवं परमात्मा की अभिन्नता को प्रतिपादित करते हुए गोपियों को उपदेश दे रहे हैं

व्याख्या गोपियाँ, उद्धव से प्रश्न पूछ रहीं हैं कि आप ब्रजबालाओं की बुद्धि को बदलने का प्रण लेकर तथा कृष्ण का दूत बनकर आए हैं या ब्रह्म का दूत बनकर आए हैं? वे उद्धव से यह कह रहीं हैं कि कहने को तो वे कृष्ण का दूत बनकर आए हैं, किन्तु कृष्ण की चर्चा न करके वे ब्रह्म की चर्चा ही कर रहे हैं। रत्नाकर कवि कह रहे हैं कि उद्धव को प्रीति की रीति का ज्ञान नहीं है, इसलिए वे अनाड़ियों एवं बुद्धिहीनों जैसा व्यवहार करके गोपियों के साथ अन्याय कर रहे हैं, जो उन्हें उनके प्रेमी कृष्ण के स्थान पर ब्रह्म की बात बताते हैं। गोपियाँ, उद्धव से कह रही हैं कि यदि उन्होंने उनके कहने के अनुसार, श्रीकृष्ण एवं ब्रह्म को एक मान भी लिया तो भी उन्हें एकत्व या अभेदता की इस भावना को मानना अच्छा नहीं लगता है। गोपियाँ, उद्धव से कह रही हैं कि ब्रह्म अथाह समुद्र की तरह है एवं वे जल की बूंदों के समान है। समुद्र में जल की कुछ बूंदें मिले या नहीं मिले, इससे समुद्र के अस्तित्व पर कोई प्रभाव नहीं पड़ता, किन्तु यदि बूंद समुद्र में मिल जाए तो उसका अस्तित्व अवश्य ही समाप्त हो जाता है। मोहवश, गोपियाँ यह कह रही हैं कि यदि वे ब्रह्म से मिलने के लिए योग साधना करती हैं, तो उनमें लीन होने से उनका अस्तित्व अवश्य ही समाप्त हो जाएगा, किन्तु कृष्ण की आराधना करने से उनका अस्तित्व बना रहेगा। जैसे विवश बूंद समुद्र के जल में मिलकर उसमें लीन होकर अपने पृथक अस्तित्व को खो देती है. वैसे ही गोपियों के ब्रह्म में मिल जाने से उनका अपना अस्तित्व समाप्त हो जाएगा, जिससे वे कृष्ण को पाने से वंचित हो जाएँगी। कृष्ण के ध्यान में रहने से उनका अस्तित्व बने रहने की सम्भावना है। अत: गोपियाँ, उद्धव की बात मानकर ब्रह्म को पाने के लिए योग साधना करने के लिए बिलकुल भी तैयार नहीं हैं।

 

चिन्ता-मनि मंजुल पँवारि धूर-धारनि मैं
काँच-मन-मुकुर सुधारि रखिबौ कहौ।
कहै रतनाकरबियोग-आगि सारन कौं
ऊधौ हाय हमकौं बयारि भखिबौ कहौ।।
रूप-रस-हीन जाहि निपट निरूपि चके
ताको रूप ध्याइबौ औ रस चखिबौ कहौ।
एते बड़े बिस्ब माहीं हेरै हूँ न पैयै जाहि,
ताहि त्रिकुटी मैं नैन मुंदि लखिबौ कहौ।

शब्दार्थ मंजुल-सुन्दर; पँवारि फेंकना; धूरधारनि मैं धूल की धाराओं में, भस्म रमाने में काँच-मन-मुकुनरूपी काँच का दर्पण; सुधारिसँभालकर; राखिबो- रखने के लिए; सारनबझाना: बयारि भखिबौ-वायु का भक्षण करना, प्राणायाम करना; निपट-सरासर, नितान्त; निरूपि-निरूपण; ध्याइको ध्यान करना; एते इतने हे देखने पर, खोजने पर, पै-पाइए: मँदि-बन्द करके लखिौ देखने के लिए।

प्रसंग प्रस्तुत पद्यांश में गोपियाँ योग-साधना की निरर्थकता को सिद्ध कर रही हैं। वे कृष्ण की भक्ति के अतिरिक्त निराकार ब्रह्म की उपासना नहीं करना चाहती हैं।

व्याख्या कवि कह रहे हैं कि निराकार ब्रह्म की उपासना करना गोपियों को उपयुक्त नहीं लगता है। उनका मन कृष्ण के प्रेम में लीन है। इसलिए जब उद्धव उन्हें निराकार ब्रह्म की उपासना करने के लिए कहते हैं, तब वे उनसे कहती हैं कि आप हमें सुन्दर चिन्तामणि को धूल की धाराओं (भस्म रमाने) में फेंककर, मनरूपी काँच के दर्पण को सँभालकर रखने के लिए कह रहे हैं। यह हमारे लिए सम्भव नहीं है। उनका कहना है कि कृष्ण की भक्ति समस्त कामनाओं की पूर्ति करने वाली है, जिसे छोड़कर उद्धव उन्हें भस्म रमाने के लिए कह रहे हैं। रत्नाकर कवि कहते हैं कि वियोग की अग्नि से व्याकुल गोपियों को उद्धव वायु भक्षण (प्राणायाम) के द्वारा अपनी वियोग अग्नि को बुझाने के लिए कह रहे हैं। वायु, अग्नि को भड़काती है, बुझाती नहीं प्राणायाम करने से गोपियों के विरह की आग बुझेगी नहीं, अपितु और अधिक भड़केगी, गोपियों के इसी भाव को कवि ने यहाँ अभिव्यक्त किया है। गोपियाँ, उद्धव से कह रही हैं कि निराकार ब्रह्म नितान्त रूपहीन एवं रसहीन है, इसका निरूपण हो चुका है, फिर भी उद्धव उन्हें उनके रूप का ध्यान करने एवं रस का पान करने के लिए कह रहे है इन बातों में गोपियों को साम्य नहीं दिखाई पड़ता है। वे कह रही हैं कि इतने बड़े संसार में जिन्हें खोजने पर भी पाया नहीं जा सकता है, उस ब्रह्म को उद्धव उन्हें त्रिकुटी चक्र में ध्यान के द्वारा देखने के लिए कह रहे हैं। गोपियों के कहने का तात्पर्य यह है कि श्रीकृष्ण को वे अपनी आँखों से देख सकती हैं, जिससे वे उनके रूप एवं रस का पान करती हुई उनकी भक्ति करती हैं, किन्तु निराकार ब्रह्म जो रूपहीन एवं रसहीन हैं, उनका ध्यान लगा पाना या उनकी उपासना करना उनके लिए सम्भव नहीं है।

 

आए हौ सिखावन कौं जोग मथुरा तैं तोपै
ऊधौ ये बियोग के बचन बतरावौ न।
कहै रतनाकरदया करि दरस दीन्यौ
दुख दरिबै कौं, तोपै अधिक बढ़ावौ ना।।
टूक-टूक ढहै मन-मुकुर हमारौ हाय
चूकि हूँ कठोर बैन-पाहन चलावौ ना।
एक मनमोहन तौ बसिकै उजाऱ्या मोहिं
हिय मैं अनेक मनमोहन बसावौ ना।।

शब्दार्थ सिखावन शिक्षा देने; बतराव-कहना; दीन्यौ-दिया;
दरिदै-दलना, नष्ट करना; चूकि हूँ-भूल से भी; बैनपाहन-वचनरूपी
पत्थर; बसिकै
बसकर; उजारया-उजाड़ना; मनमोहनश्रीकृष्णा

प्रसंग प्रस्तुत पद में गोपियाँ योग की शिक्षा देने आए उद्धव के सामने अपने मनोभावों को प्रकट कर रही हैं।

व्याख्या उद्धव मथुरा से कृष्ण के आदेश से गोपियों को योग की शिक्षा देने आए हैं। गोपियाँ उनसे कह रही हैं कि वे उन्हें योग की शिक्षा देने मथुरा से आए हैं यह ठीक है, किन्तु योग की बात करते हुए वे वियोग की बातें न करें। रत्नाकर कवि कहते हैं कि कृष्ण के वियोग से दु:खी गोपियों को भले ही उद्धव ने उनके दु:ख दूर करने के लिए उन्हें दर्शन दिए, पर कृष्ण के न आने का सन्देश देकर उन्होंने गोपियों के दु:ख को और भी अधिक बढ़ा दिया। गोपियाँ,उद्धव से अनुरोध कर रही हैं कि वियोग की बात करके हमारे दुःख को और अधिक न बढ़ाएँ, क्योंकि कृष्ण के वियोग की बात सुनकर उनके हृदय में स्थित मनरूपी दर्पण के टुकड़े-टुकड़े हो जाएँगे। अतः भूल कर भी उन्हें कठोर वचनरूपी पत्थर नहीं चलाइए वे कह रही हैं कि एक कृष्ण ने हमारे मन में वास करके अपने वियोग से उसे उजाड़ा

उस उजड़े हुए हृदय के दर्पण को यदि उद्धव के कठोर वचन रूपी पत्थर ने टुकड़े-टुकड़े कर दिए तो श्रीकृष्ण के एक ही प्रतिबिम्ब के कई टुकड़े हो जाएंगे, जिससे हमारे हृदय में अनेक कष्ण के वास होने से एवं उनके पुनः उजड़ने से हमारा कष्ट कितना बढ़ जाएगा इसका अनुमान लगाना बहुत कठिन है। गोपियों के ऐसा कहने का आशय यह है कि उद्धव अपने कठोर वचनरूपी पत्थरों से उनके हृदय के टूटे दर्पण के टुकड़ों में अनेक मनमोहन को बसाकर फिर उसे उजाड़ कर उन्हें और अधिक दुःखी न करें।

ऊधौ यहै सूधौ सौ सँदेस कहि दीजो एक
जानति अनेक न बिबेक ब्रज-बारी हैं।
कहै रतनाकरअसीम रावरी तौ क्षमा
छमता कहाँ लौं अपराध की हमारी हैं।।
दीजै और ताजन सबै जो मन भावै पर
कीजैन दरस-रस बंचित बिचारी हैं।
भली हैं बुरी हैं औ सलज्ज निरलज्ज हूँ हैं
जो कहौ सो हैं पै परिचारिका तिहारी हैं।।

शब्दार्थ सूधौ सौ-सीधा-सा; असीम-सीमाहीन; रावरी-आपकी; ताजन– कोड़ा, चाबुक, यहाँ कष्ट या ताड़ना से आशय है; सलज्ज-लज्जाशीलः  निरलज्ज-लज्जाहीन; परिचारिका-दासी, सेविका; तिहारी-तुम्हारी।

प्रसंग प्रस्तुत पद्यांश में कवि ने गोपियों के द्वारा किए गए कृष्ण से अनुरोध एवं | उनके स्वभाव का वर्णन किया है।

व्याख्या गोपियाँ, उद्धव से कह रही हैं कि वे कृष्ण से हमारा यह सीधा-सा सन्देश कह दें कि ब्रजबालाएँ छल-कपट की अनेक बातें नहीं जानती हैं। उनके कहने का आशय यह है कि वे निर्दोष एवं निरापराध हैं। रत्नाकर कवि कहते हैं कि गोपियाँ, श्रीकृष्ण की क्षमा करने की सीमाहीन शक्ति को जानती हैं इसलिए कहती हैं कि हममें अपराध करने की इतनी शक्ति नहीं है जितनी श्रीकृष्ण में क्षमा करने की शक्ति है। वे कहती हैं कि हमने कोई अपराध नहीं किया है, फिर भी श्रीकृष्ण को हमें कष्ट या दण्ड देना है, तो उन्हें जो अच्छा लगे वे कष्ट दे सकते हैं, किन्तु वे अपने मन में यह अच्छी तरह विचार कर लें कि हम सबको अपना दर्शन अवश्य दें एवं हमें अपने दर्शन देने से वंचित न करें। गोपियाँ, श्रीकृष्ण से अपनी सफाई देती हुई कह रही हैं कि वे उन्हें लज्जाशील या लज्जाहीन एवं भला या बुरा जैसा भी वे समझें उन्हें सब स्वीकार है, किन्त यह सत्य है कि वे जैसी भी हैं, उनकी ही सेविकाएँ हैं। गोपियाँ, श्रीकृष्ण के दर्शन पाने के लिए व्याकुल हैं। उनका कहना है कि उनके अपराध भले ही अधिक हो, किन्त श्रीकष्ण की क्षमा करने की शक्ति के सामने उनके अपराध नगण्य है, इसलिए अपने समस्त अपराधों के उपरान्त वे उनकी कृपा पाना चाहती हैं।

धाई जित तित तैं बिदाई-हेत ऊधव की
गोपी भरी आरति सँभारति न साँसुरी।
कहै रतनाकरमयूर-पच्छ कोऊ लिए
कोऊ गुंज-अंजली उमाहै प्रेम-आँसुरी।।
भाव-भरी कोऊ लिए रुचिर सजाव दही
कोऊ मही मंजु दाबि दलकति पाँसुरी।
पीत पट नन्द जसुमति नवनीत नयौ
कीरति-कुमारी सुरबारी दई बाँसुरी।।

शब्दार्थ जित तित-इधर-उधर: आरति-दु:ख, गुंजअंजली-घुघची
की माला; उमाहै-उमड़ाती हुई, रुचिर-स्वादिष्ट, सजाव-मलाईदार:
मही-मट्ठा, दलकति-फटती हुई, पाँसरी-पसलियों को

पीत पट पीताम्बर, नवनीत नयौ-ताजा मक्खन, कीरति-कुमारी-राधा,सुरबारी-सुरीले।

प्रसंग प्रस्तुत पद में कवि ने उद्धव के मथुरा लौटने के समय, राधा, यशोदा, नन्द और गोपियों के द्वारा, उन्हें कृष्ण के लिए विभिन्न उपहार दिए जाने के प्रसंग का वर्णन किया है।

व्याख्या कवि कह रहे हैं कि जब उद्धव ब्रज से जाने लगे एवं उनकी विदाई का समय आया तो गोपियाँ अत्यन्त व्याकुल हो गईं। उन्हें विदाई देने के लिए वे इधन-उधर दौड़ने लगीं। उस समय वे इतना दुःखी थीं कि दुःख के चलते वे ठीक से साँस भी नहीं ले पा रही थीं।

रत्नाकर कवि कहते हैं कि कृष्ण को उपहार के रूप में गोपियाँ अपनी शक्ति के अनुसार कुछ-न-कुछ देना चाहती थीं, जो उनके प्रियतम को प्रिय है। उनमें से कोई मोर के पंख लेकर आई, तो कोई अपने आँखों में आँसू उमड़ाते हुए अपने हाथों में घुघची की माला लिए हुए आई। कृष्ण के प्रेम भाव से भरी हुई कोई गोपी स्वादिष्ट मलाईयुक्त दही लेकर आई तो कोई अपनी फटती हुई पसलियों को दबाते हुए मट्ठा लेकर आई। इन विभिन्न प्रकार के उपहारों को वे उद्धव से अपने प्रेम को प्रकट करने के लिए श्रीकृष्ण को भेज रहीं थीं। नन्द बाबा ने उनके लिए पीताम्बर, यशोदा ने ताजा मक्खन एवं राधा ने सुरीले स्वर वाली बाँसुरी लाकर दी। ब्रजवासियों को कृष्ण से अथाह प्रेम था। अत: वे उनके दर्शन के लिए एवं उनके साथ रहने के लिए व्याकुल थे। अपने से दूर रहने वाले अपने प्रियतम के लिए वे सर्वस्व न्योछावर करने के लिए तत्पर रहते थे। सांसारिक उपहार की वस्तुएँ तो उनके प्रेम के प्रतीक स्वरूप थे।

 

 

 

प्रेम-मद-छाके पग परत कहाँ के कहाँ
थाके अंग नैननि सिथिलता सुहाई है।
कहै रतनाकरयौँ आवत चकात ऊधौ
मानो सुधियात कोऊ भावना भुलाई है।।
धारत धरा पै ना उदार अति आदर सौं
सारत बँहोलिनि जो आँस-अधिकाई है।
एक कर राजे नवनीत जसुदा को दियौ
एक कर बंसी बर राधिका-पठाई है।।

शब्दार्थ प्रेममद-प्रेम-रस का नशा: छाकेमस्त: थाके थके हुए;
सिथिलता आलस्य, अवसाद, चकात-चकित हुए; सुधियात-स्मृत करते हुए। सारत-पोंछते हैं: बॅहोलिनि-करते ही बाँहें: राजै-शोभितः नवनीत-मक्खन।

प्रसंग प्रस्तुत पद्यांश में ब्रजवासियों के प्रेमाधिक्य के कारण उद्धव की भाव-विह्वल स्थिति का वर्णन है।

व्याख्या जब उद्धव ब्रज से मथुरा के लिए चलने लगे, तो ब्रज वासियों (गोपियाँ, राधा, नन्द, यशोदा आदि) ने उन्हें अत्यन्त भावपूर्ण विदाई दी। ब्रजवासियों के प्रेम-रस का आकण्ठ पान किए हुए उद्धव जब चलने लगे, तो उनके पैर कहीं-के-कहीं पड़ने लगे। उनके शरीर के सारे अंग थके थके से लगने लगे और उनकी आँखों में शिथिलता (कमजोरी) दिखाई देने लगी (ऐसा लग रहा था मानो उन्हें बलपूर्वक जाना पड़ रहा हो) उद्धव इस प्रकार चल रहे थे, मानो भूली हुई कोई बात याद कर रहे हों। उनके एक हाथ में यशोदा जी का दिया हुआ मक्खन था, तो दूसरे हाथ में राधा द्वारा दी गई बाँसरी उन वस्तुओं के प्रति अत्यधिक सम्मान भाव के कारण वे उन उपहारों को जमीन पर नहीं रख रहे थे। साथ-ही-साथ, वे प्रेम की अधिकता के कारण अपने नेत्रों से प्रवाहित हो रहे आँसुओं को अपने कुर्ते की बाँहों से पोंछते जा। रहे थे।

ब्रज-रज-रंजित सरीर सुभ ऊधव को
धाइ बलबीर है अधीर लपटाए लेत।
कहै रतनाकरसु प्रेम-मद-माते हेरि
थरकति बाँह थामि थहरि थिराए लेत।।
कीरति-कुमारी के दरस-रस सद्य ही की
छलकनि चाहि पलकनि पुलकाए लेत।
परन न देत एक बूंद पुहुमी की कोंछि
पोछि-पोंछि पट निज नैननि लगाए लेत।।
10

शब्दार्थ ब्रजरजरंजित-ब्रज की धूल में सने शुभ-पवित्र;

धाइ-दौड़कर; थरकतिकाँपती: थामि-पकड़कर थहरि-ठहराकर थिराए लेत-स्थिर किए लेते हैं; कीरति-कुमारी-राधा; सद्य-नवीन; दरसरस, दर्शनरूपी रस; छलकति-उमड़ना; चाहि-देखकर; पलकनि-पलकों को पुलकाए लेत- प्रफुल्लित कर लेते हैं।

पुहुमी-पृथ्वी; कोछि-कुक्षि, गोद, पट-वस्त्र, दुपट्टा।

प्रसंग प्रस्तुत पद में कवि ने गोपियों की भक्ति-भावना से विह्वल उद्धव जी मथुरा लौट आए हैं। उनकी दशा को देखकर कृष्ण भी भाव विह्वल हो जाते हैं, इसी का वर्णन यहाँ किया है।

व्याख्या ब्रज से लौटकर आए हुए उद्धव का शरीर धूल से भरा हुआ है। ब्रज की पवित्र धूलि से सने हुए उनके शरीर को देखकर भाव-विह्वल श्रीकृष्ण दौड़कर अत्यन्त अधीरता से उन्हें अपने बाँहों में लिपटा लेते हैं। उद्धव का धूल से भरा हुआ शरीर उन्हें ब्रज की याद दिला देता है। उद्धव की गोपियों के प्रेम के कारण भाव-विह्वलता को देखकर कृष्ण के मन में गोपियों एवं ब्रजवासियों की मधुर-स्मृति जागृत हो जाती है। कवि रत्नाकर कहते हैं कि उद्धव को प्रेम-मद में मत्त देखकर श्रीकृष्ण उनकी काँपती हुई भुजा को थाम लेते हैं एवं अपने मन में गोपियों के उस पवित्र प्रेम को याद करके, वे काँपते हुए हाथों से उद्धव को स्थिर करने की कोशिश करते हैं। उद्धव के द्वारा हाल ही में श्रीराधा जी के किए गए नवीन-दर्शनरूपी रस का पान करने से आँसुओं से उमड़ते हुए उनकी आँखों को देखकर श्रीकृष्ण की आँखें भी गीली हो गईं कहने का आशय यह है कि उद्धव की भरी हुई आँखों को देखकर कृष्ण की आँखों की पलकें भी गीली हो गईं। श्रीराधा के दर्शन से पवित्र हो गई उद्धव की आँखों से निकले हुए आँसुओं को श्रीकृष्ण, उनके पृथ्वी पर नीचे गिरने से पहले ही

एक-एक बूंद को अपने दुपट्टे से पौंछकर अपनी आँखों से लगा रहे हैं। उन आँसूओं में कृष्ण को राधा का ही स्वरूप दिखलाई पड़ता है।

छावते कुटीर कहूँ रम्य जमुना कैं तीर
गौन रौन-रेती सों कदापि करते नहीं।
कहै रतनाकरबिहाइ प्रेम-गाथा गूढ़
स्रौन रसना मैं रस और भरते नहीं।।
गोपी ग्वाल बालनि के उमड़त आँसू देखि
लेखि प्रलयागत हूँ नैंकु डरते नहीं।
होतौ चित चाब जौ न रावरे चितावन को
तजि ब्रज-गाँव इतै पाँव धरते नहीं।।
11

शब्दार्थ छावते-बनाते; कुटीर-कुटिया, झोंपड़ी, रौन-रमणीक, सुन्दर; तीर-तट, किनारा; गौन-प्रस्थान, गमन; बिहाइ-विस्मृत करके, छोड़कर; गढ गम्भीर सौन_श्रवण कान रसना-जीभ

लेखि-देखकर प्रलयागम-प्रलय का आगमन चाव-गहन इच्छा, तीव्र अभिलाषा: रावरे-आपके चितावन-चेतना, सजग करना।

प्रसंग प्रस्तुत पद्यांश में कवि ने उद्धव के ऊपर गोपियों एवं ब्रजवासियों के प्रभाव तथा उनके प्रति असीम प्रेम का वर्णन किया है।

व्याख्या ब्रज से लौटकर आए हुए उद्धव गोपियों एवं ब्रजवासियों के प्रेम से प्रभावित होकर श्रीकृष्ण से कहते हैं कि वे (उद्धव) यमुना नदी के सुन्दर किनारे पर ही कहीं अपनी कुटिया बना लेते एवं उस सुन्दर रेतीले किनारे को छोड़कर कहीं और नहीं जाते। गोपियों के प्रेम में डूबे हुए उद्धव अपने कानों से गोपियों की रसपूर्ण कथा को छोड़कर किसी अन्य रसपूर्ण कथा को नहीं सुनते और अपनी जिह्वा से गोपियों की कथा को छोड़कर किसी अन्य की कथा नहीं सुनाते। । उद्धव श्रीकृष्ण से यह कह रहे हैं कि गोपियों की आँखों से निकलते हुए आँसुओं को देखकर अब वे प्रलय के आगमन से भी भयभीत ही होंगे। उनके कहने का आशय यह है कि गोपियों के अश्रु-प्रवाह प्रलय कालीन जल से भी भयावह प्रतीत होता था। उद्धव कहते हैं कि श्रीकृष्ण! यदि मेरे मन में आपको सजग करने की इच्छा नहीं होती तो मैं ब्रज से मथुरा की ओर पैर नहीं रखता अर्था ब्रज में ही रह जाता, कभी मथुरा लौट कर नहीं आता।

 

गंगावतरण

निकसि कमण्डल तैं उमण्डि नभ-मण्डल खण्डति।
धाई धार अपार बेग सौं बायु बिहण्डति।।
भयौ घोर अति शब्द धमक सौं त्रिभुवन तरजे।
महामेघ मिलि मनहु एक संगहिं सब गरजे।।
निज दरेर सों पौन-पटल फारति फहरावति।।
सुर-पुर के अति सघन घोर धन घसि घहरावति।।
चली धार धुधकारि धरा-दिसि काटति कावा।
सगर-सुतनि के पाप-ताप पर बोलति धावा।।

शब्दार्थ निकसि-निकलकर; बिहण्डति-खण्डित करती हुई, नष्ट करती हुई; धमक भयंकर आवाज; तरजे-भयभीत हुए;

महामेघ-प्रलयकालीन मेघ; दरेस्-धक्का; पौन पटल-पवनरूपी वस्त्र; घसि-घुसकर; घहरावति-घनघोर शब्द करती हुई;

काटति कावा-चक्कर खाती हुई; धावा-आक्रमण।

सन्दर्भ प्रस्तुत पद्यांश हमारी हिन्दी पाठ्यपुस्तक में संकलित रत्नाकर जी द्वारा रचित गंगावतरण शीर्षक से उद्धृत है।

प्रसंग प्रस्तत पद में कवि ने ब्रह्मा जी के कमण्डल से निकली गंगा का वर्णन किया है।

व्याख्या कवि गंगा के पृथ्वी पर अवतरण को चित्रित करते हुए कहते हैं कि गंगा स्वर्ग में ब्रह्मा के कमण्डल से उल्लास एवं उद्वेग के साथ उमड़कर निकली एवं आकाशमार्ग को चीरती हुई वायुमण्डल को विखण्डित करती हुई अपार वेग से धरती की ओर तेजधारा से दौड़ पड़ी। स्वर्गलोक से पृथ्वीलोक तक आने के क्रम में गंगा के तीव्र वेग से अति भयंकर शब्द उत्पन्न हुआ, जिसकी धमक से तीनों लोक काँप गए गंगा पर पृथ्वी के अवतरण (उतरने) का वेग अत्यधिक प्रचण्ड था, उससे उत्पन्न शब्द को सुनकर ऐसा लग रहा था मानो प्रलयकाल के बादल एक साथ मिलकर गरज रहे हों। गंगा के तीव्र वेग से स्वर्ग से निकलने पर ऐसा प्रतीत हो रहा था, मानो उसकी धारा अपने धक्के से पवनरूपी परदे को फाड़ती हुई, घनघोर शब्द करती हई एवं स्वर्गलोक के घने बादलों को अपने सम्पर्क से घिसती हुई, पृथ्वी की ओर चक्कर काटती हुई आगे बढ़ी। कवि कह रहे हैं कि तीव्र वेग की धारा से युक्त गंगा राजा सगर के पुत्रों के पाप तथा दुःख पर चढ़ाई-सी करती हुई, पृथ्वी पर अवतरित हुई।

 

स्वाति-घटा घहराति मुक्ति-पानिप सौं पूरी।
कैधों आवति झुकति सुध्र आभा रुचि रूरी।।
मीन-मकर-जलव्यालनि की चल चिलक सुहाई।
सो जनु चपला-चमचमति चंचल छबि छाई।।।
2

शब्दार्थ स्वातिघटास्वाति नक्षत्र की मेघ घटा; घहराति-घुमड़ती हुई; मक्ति-मोती; परी-पूर्ण भरी हुई पानिप-कान्ति; रूरी-सुन्दर;
जलव्यालनि-पानी के सीपों की; चिलका
चमक; चपला-बिजली।

प्रसंग प्रस्तुत पद में कवि ने गंगा के स्वर्ग से पृथ्वी पर आने के क्रम में उनकी स्वाभाविक दशा का चित्रण किया है।

व्याख्या आकाश से धरती पर उतरती हुई गंगा की श्वेत धारा (जो मुक्ति देने की क्षमता से युक्त है) को देखकर ऐसा लग रहा था, मानो मोतियों की कान्ति से परिपूर्ण स्वाति नक्षत्र के मेघों का समूह आकाश में उमड़ रहा हो या सुन्दर श्वेत प्रकाशमान ज्योति पृथ्वी की ओर झुकती हुई चली आ रही हो। गंगा की पवित्र धारा में मछलियों, मगरमच्छों एवं जलसों की चमक ऐसे शोभा पा रही है मानो चंचल बिजली चमक रही हो।

 

रुचिर रजतमय कै बितान तान्यौ अति बिस्तर।
झरति बूंद सो झिलमिलाति मोतिनि की झालर।।
ताके नीचें राग-रंग के ढंग जमाये।
सुर-बनितनि के बृन्द करत आनन्द-बधाये।।
शब्दार्थ रुचिर-मनोहर, सुन्दर; रजतमय-चाँदी से परिपूर्ण;
बितान-चँदोवा: बिस्तर
विस्तृत. विशाल: रागरंग-आमोद-प्रमोद,
सुर-बनितनि-देवताओं की स्त्रियाँ; बुन्द-समूह।

प्रसंग प्रस्तुत पद्यांश में कवि ने आकाश से धरती की ओर उतरती गंगा का बहुत सुन्दर चित्रण किया है।

व्याख्या गंगा जब आकाश से पृथ्वी पर अवतरित हो रही थी, तब उसे देखकर ऐसा लग रहा था मानो किसी ने सुन्दर रूपहला श्वेत रंग का विस्तृत चँदोवा (तम्बू) टाँग दिया हो। गंगा की धारा से जल बूँदें तम्बू में लटकी हुई मोतियों की झालर के समान शोभा पा रही थीं। मोतियों के रूप में गिरती हुई जल की बूँदें झिलमिलाती हुई अद्भुत दृश्य उपस्थित कर रही थीं। कवि कहते हैं। कि इस दृश्य को देखकर यह प्रतीत हो रहा था कि उस तम्बू के नीचे देवताओं की स्त्रियों के समूह ने आनन्द मनाने के लिए राग-रंग के सभी समान सजाए हैं। कवि ने अपनी काल्पनिक शक्ति से गंगा के पृथ्वी पर अवतरण को कलात्मक दृश्य रूप प्रदान किया है।

 

कबहुँ सु-धार अपार वेग नीचे कौं धावै।
हरहराति लहराति सहस जोजन चलि आवै।।
मनु बिधि चतुर पौन निज मन को पावत।
पुन्य-खेति-उत्पन्न हीर की रासि उसावत।।

शब्दार्थ सुधार-सुन्दर धारा; धावै-दौड़ती है; हरहराति-हड़बड़ाती हुई सहस-हजार; जोजन-योजन; पौन-पवन, पुन्य खेत-पुण्य क्षेत्र, हीर-हीरे; उसावत-बरसा रहा है।

प्रसंग प्रस्तुत पद में कवि ने गंगा के तीव्र गति से पृथ्वी पर उतरने का वर्णन किया है।

व्याख्या कवि कह रहे हैं कि गंगा की सुन्दर धारा बड़ी तेजी के साथ धरती की ओर दौड़ी एवं हर-हर शब्द की ध्वनि के साथ हजार योजन तक लहराती हुई आगे बढ़ रही है। कवि का कहना है कि गंगा की धारा जल की बूंदों को पृथ्वी पर गिरते हुए देखकर ऐसा प्रतीत हो रहा था मानो ब्रह्मारूपी चतुर किसान ने अपने
मन के अनुकूल पवन गति को देखकर अपने पुण्यरूपी खेत में उत्पन्न हीरे की फसल को उड़ाकर उसकी प्रचुर राशि की बरसा पृथ्वी पर की हो, जिससे हीरे रूपी गंगा की धारा जल की बूंदें पृथ्वी पर गिर रही हैं एवं भूसे पृथ्वी पर इधर-उधर फुहारों के रूप में बिखर रहे हैं। ब्रह्मा के कमण्डल से निकली गंगा की। धारा के जल की बूंदों एवं फुहारों के लिए कवि के मन में उत्पन्न ब्रह्मारूपी किसान एवं हीरेरूपी फसल की कल्पना की मौलिकता अद्भुत है। कवि के कहने का तात्पर्य यह है कि जैसे किसान अपने अनाज को भूसे से अलग करने के लिए उसे हवा में उड़ाता है, तो अनाज एवं भसा अलग-अलग हो जाता है वैसे ही ब्रह्मारूपी किसान ने भी अपने पुण्यरूपी कृषि से उत्पन्न हीरे को अर्था
गंगा की धारा के जल दी बूंदों को हवा में उड़ाया तो उसका भूसा फुहार के रूप में
इधर-उधर फैल गया। कवि ने गंगा की धारा के जल की बूंदों को हीरा एवं उसकी फुहारों की तुलना भूसे से की है।

 

इहिं बिधि धावति धंसति ढरति ढरकति सुख-देनी।
मनहुँ सँवारति सुभ सुर-पुर की सुगम निसेनी।।
बिपुल बेग बल बिक्रम के ओजनि उमगाई।।
हरहराति हरषाति सम्भु-सनमुख जब आई।

शब्दार्थ इहि बिधि-इस प्रकार; धावति-दौड़ती; सर-पर-स्वर्ग: संगम निसेनीआसान सीढ़ी; विपुल वेग-अत्यधिक जल्दी ओजनि-ओज; सम्भुसनमुख-भगवान शिवा

प्रसंग प्रस्तुत पद में कवि ने सुख प्रदायिनी गंगा के शिव के सन्मुख आने का वर्णन किया है।

व्याख्या कवि कहते हैं कि गंगा अपनी तीव्र गति से आकाश से पृथ्वी पर दौड़ लगाती, धैंसती, ढलती, ढलकती-सी एवं सब के मनों को सुख प्रदान करने वाली प्रतीत होती है। कवि का कहना है कि गंगा को देखकर ऐसा लगता है मानो वह पृथ्वीवासियों के लिए पृथ्वी से लेकर स्वर्ग तक की सीढ़ी तैयार कर रही हो। उसकी धारा में अत्यधिक वेग, शक्ति, पराक्रम तथा ओज की उमंग है। अपने इन गुणों को सभी में उमगाती हुई, हर-हर की ध्वनि करती हुई वह अत्यन्त प्रसन्नता के साथ भगवान शिव के समक्ष प्रकट हुई। ।
पौराणिक कथा में गंगा के वेग को कम करने के लिए शिव के द्वारा उसे अपनी जटा में धारण करने का वर्णन है। कवि ने इसी आधार पर प्रस्तुत पद में गंगा के शिव के सन्मुख उपस्थित होने का वर्णन किया है। शिव का निवास स्थल हिमालय है। कवि के कहने का तात्पर्य यह है कि गंगा स्वर्गलोक से उतरकर पृथ्वीलोक पर हिमालय पर स्थित शिव के सामने आकर रुकी।

 

भई थकित छबि चकित हेरि हर-रूप मनोहर।
टै आनहि के प्रान रहे तन धरे धरोहर।।
भयो कोप को लोप चोप औरै उमगाई।
चित चिकनाई चढ़ी कढ़ी सब रोष रुखाई।।

शब्दार्थ थकित-स्थिर; हेरी-देखकर; हर-शिव; आनहि के अन्य;
कोप-क्रोध; चोप-उत्कण्ठा, उमंग: उमगाई-उमड़ने लगा: चिकनाई-प्रेम की स्निग्धता।

प्रसंग प्रस्तुत पद में कवि ने ब्रह्मा के लोक से स्वर्गलोक पर उतरी गंगा द्वारा शिव के अनुपम रूप का दर्शन पाकर उन पर मुग्ध हो जाने का वर्णन किया

व्याख्या कवि कहते हैं कि गंगा शिव के अनुपम एवं तेजस्वी रूप को देखकर धन्य एवं आश्चर्यचकित हो गई। उन्हें देखकर उसके मन में यह इच्छा हुई कि वह शिव के समीप ही विश्राम करे। अत: वह शिव के मनोरम रूप को देखते हुए वहीं स्थिर हो गई। गंगा के शरीर में स्थित उसके प्राण अब पराए हो गए अर्था अब वे शिव की धरोहर मात्र ही रह गए। कवि के कहने का आशय यह है कि गंगा ने अपना हृदय शिव के चरणों में समर्पित कर दिया। शिव के सामीप्य में उसका क्रोध शान्त हो गया। उसके मन में शिव को पाने की उत्कण्ठा (इच्छा) जागृत हो गई थी। उसके हृदय का रूखापन और नाराजगी अब दूर हो गई थी। अतः उसके मन में स्थित रोष एवं रूखाई के स्थान पर प्रेम की स्निग्धता उत्पन्न हो गई थी। वह शिव के प्रेम में निमग्न हो गई थी।

 

कृपानिधान सुजान सम्भु हिय की गति जानी।
दियौ सीस पर ठाम बाम करि कै मनमानी।।
सकुचति ऐंचति अंग गंग सुख संग लजानी।
जटा-जूट हिम कूट सघन बन सिमटि समानी।।

शब्दार्थ सुजान-चतुर: ठाम-स्थान: बाम स्त्री; ऐचति-सिकोड़ती हुई,खिंचती हुई, हिम कूट-हिमालय की चोटी; समानी-समा गई।

प्रसंग प्रस्तुत पद में कवि ने गंगा की धारा का शिव की जटाओं में समा जाने का वर्णन किया है।

व्याख्या कवि कहते हैं कि कृपा के निधान शिवजी ने गंगा के मन में निहित भाव को जान लिया। उन्होंने उसे प्रियतमा के रूप में स्वीकार किया एवं उसे अपनी जटाओं में स्थान दिया। फिर गंगा संकोचवश अपने अंगों को सिकोड़कर सुखपूर्वक प्रवाहित होने लगी। उसे देखकर ऐसा लग रहा था मानो लज्जावश उसने अपने अंगों को सिकोड़ लिया हो। सघन हिमालय के समान शिवजी की घनी जटाओं (चोटियों) में गंगा सिमट कर विलीन हो गई। कहने का अभिप्राय यह है कि जब गंगा को शिवजी ने अपनी जटाओं में धारण कर लिया, तब उसके तीव्र प्रवाह में कमी आ गई। स्वर्ण की ऊँचाई से धरती पर उतरते समय उसका प्रवाह अत्यन्त तीव्र था, किन्तु शिव की जटाओं में स्थान मिलने पर गंगा सन्तुलित हो गई।

 

 

January 9, 2021

5,439 responses on "CHAPTER 1 BHARTEDNDU HARISHCHANDRA"

  1. Hey there! I simply wish to give you a huge thumbs up for the
    great info you have here on this post. I’ll be coming back to your blog for more soon.

    My page … best CBD oil for anxiety

  2. Ahaa, its good dialogue regarding this article at this place
    at this webpage, I have read all that, so at this time me
    also commenting here.

  3. This site was… how do I say it? Relevant!! Finally I’ve found something that
    helped me. Cheers!

  4. Use SendBulkMails.com to run email campaigns from your own private dashboard.

    Cold emails are allowed and won’t get you blocked 🙂

    – 1Mil emails / mo @ $99 USD
    – Dedicated IP and Domain Included
    – Detailed statistical reports (delivery, bounce, clicks etc.)
    – Quick and easy setup with extended support at no extra cost.
    – Cancel anytime!

    Regards,
    http://www.SendBulkMails.com

  5. How fun, Naynara. I bet they loved receiving that package! Samara Saleem Sunderland

  6. Hello there, I found your site by way of Google even as looking for a similar
    topic, your web site got here up, it seems great.

    I’ve bookmarked it in my google bookmarks.
    Hello there, simply became alert to your blog via Google,
    and found that it’s really informative. I’m going to be careful for brussels.

    I will appreciate should you proceed this in future.
    Many folks will be benefited out of your writing. Cheers!

    Feel free to surf to my webpage: CBD oil for dogs

  7. Get your own Covid-19 test results in 15 minutes on Buy-Rapid-Tests.com

    Simple 3 step process – anyone can do it.

    We have FDA Authorized Covid-19 Rapid Test Kits – Most orders ship standard within 48 hours.

    Order minimum is only – 1 Box

    Each Box includes:
    – 25 individual Covid-19 tests cassettes
    – 25 blood droppers
    – 1 bottle of buffer/testing solution

    Buy as many boxes as you would like.

    These tests are perfect for your organization, business, restuarant or group.

    Price is $36 per test (25 tests per box) and that includes shipping to any location for $50

    We offer 10% wholesale price breaks for quantities of 5 boxes or more.

    Regards,
    Buy-Rapid-Tests.com

  8. Right here is the perfect web site for anyone who
    wishes to find out about this topic. You realize so much its almost tough to argue with you (not that I actually would
    want to…HaHa). You definitely put a brand new spin on a subject which
    has been written about for ages. Great stuff, just wonderful!

  9. Howdy are using WordPress for your blog platform? I’m new to the blog world but I’m
    trying to get started and create my own. Do you require any coding expertise to make your own blog?

    Any help would be really appreciated!

  10. Great blog here! Also your website loads up fast!

    What web host are you using? Can I get your affiliate link to
    your host? I wish my web site loaded up as fast as
    yours lol

  11. Do you need more clients?

    We have amazing databases starting at $9.99 until the end of the Month!

    Visit us at StarDataGroup.com

  12. SendBulkMails.com allows you to reach out to clients via cold email marketing.

    – 1Mil emails starter package
    – Dedicated IP and Domain Included

    – Detailed statistical reports (delivery, bounce, clicks etc.)

    – Quick and easy setup with extended support at no extra cost.

    – Cancel anytime!

    SendBulkMails.com

  13. Having read this I thought it was really informative. I appreciate you spending some time and energy to put this article together. I once again find myself personally spending way too much time both reading and leaving comments. But so what, it was still worth it!| Corri Archie Bravin

  14. What’s up friends, fastidious piece of writing
    and good arguments commented here, I am really enjoying
    by these.

  15. Hello there. I discovered your site via Google at the same time as searching for a similar matter, your website came up. It appears great. I have bookmarked it in my google bookmarks to visit then. Babbette Nicolas Wyon

  16. I am not sure where you are getting your info, but good topic.
    I needs to spend some time learning more or understanding
    more. Thanks for wonderful info I was looking for this info for my mission.

  17. tadalafil max dose: http://tadalafilonline20.com/ tadalafil online

  18. This is my first time visit at here and i am actually happy to read everthing at alone place.

  19. tadalafil gel tadalafil 60 mg for sale
    buy tadalafil us

  20. Greetings from California! I’m bored at work so I decided to
    check out your site on my iphone during lunch break.
    I enjoy the knowledge you present here and can’t wait to take a look when I get
    home. I’m shocked at how quick your blog loaded on my phone ..
    I’m not even using WIFI, just 3G .. Anyhow, great blog!

  21. Great blog here! Also your web site loads up very fast!
    What web host are you using? Can I get your affiliate
    link to your host? I wish my site loaded up as fast as yours lol

  22. buy prescription drugs: https://genericwdp.com/ cheap generic drugs from india

  23. generic drugs without doctor’s prescription best online international pharmacies india

  24. best online international pharmacies india sildenafil without doctor prescription

  25. usa pharmacy india: https://genericwdp.com/ india pharmacy drugs

  26. buy prescription drugs online without prescription drugs without a doctor

  27. best over the counter viagra п»їviagra pills
    buy real viagra online

  28. generic viagra walmart order viagra online
    п»їviagra pills

  29. viagra without a doctor prescription п»їviagra pills
    viagra over the counter

  30. Hi! I could have sworn I’ve been to this site before but after checking
    through some of the post I realized it’s new to me. Anyhow, I’m definitely happy I found it and I’ll be bookmarking
    and checking back frequently!

  31. viagra cost per pill where can i buy viagra over the counter
    order viagra online

  32. mexican viagra over the counter viagra
    viagra cost

  33. viagra price viagra over the counter
    when will viagra be generic

  34. generic viagra walmart buying viagra online
    п»їviagra pills

  35. when will viagra be generic viagra without a doctor prescription
    100mg viagra

  36. viagra from india viagra cost
    viagra cost

  37. order aralen online buy chloroquine phosphate canada
    drug prices

  38. cheap finasteride purchase propecia
    online ed pills

  39. price of viagra https://viagrapills100.com/ where can i buy viagra over the counter

  40. buy real viagra online https://viagrapills100.com/ 100mg viagra

  41. Fabulous, what a website it is! This webpage provides
    valuable facts to us, keep it up.

  42. I don’t even understand how I stopped up here,
    but I assumed this post was great. I don’t recognise who you might be but definitely you’re going to a well-known blogger in case you are not already.
    Cheers!

  43. Hi there colleagues, pleasant article and fastidious arguments commented at
    this place, I am actually enjoying by these.

  44. What a material of un-ambiguity and preserveness of precious familiarity on the topic of
    unexpected emotions.

  45. Nice post. I learn something new and challenging on sites
    I stumbleupon every day. It will always be useful to read through content from other
    authors and use a little something from their websites.

  46. Spot on with this write-up, I really think this site needs a lot more attention. I’ll probably be back again to see more, thanks for
    the advice!

  47. viagra amazon https://viagrapills100.com/ viagra price

  48. how much is viagra https://viagrapills100.com/ viagra cost per pill

  49. mexican viagra https://viagrapills100.com/ buy viagra online usa

  50. It’s remarkable to go to see this site and reading the
    views of all colleagues on the topic of this post,
    while I am also zealous of getting know-how.

    Here is my website … CBD gummies for anxiety

  51. ed pills without a doctor prescription ed pills online
    cheap ed pills

  52. cheap ed pills from canada order ed pills
    buy ed pills from canada

  53. Thanks for the marvelous posting! I certainly enjoyed reading
    it, you are a great author.I will ensure that I bookmark your blog and will
    come back at some point. I want to encourage you to continue your great posts, have a nice day!

  54. cheap ed pills usa buy ed pills
    cheap ed pills

  55. Hello,

    BestLocalData.com has a special package you get any group of databases
    for $49 or $249 for all 16 databases and unlimited emails for a
    year(Domain, IP, Dashboard included).

    You can purchase it on BestLocalData.com and see samples if you are
    interested.

  56. prednisone 5 mg tablet: generic prednisone – prednisone brand name canada

  57. https://prednisonest.com/# buy prednisone with paypal canada

  58. hydroxychloroquine chloroquine: buy hydroxychloroquine online – hydroxychloroquine tab 200mg

  59. https://zithromaxst.com/# can you buy zithromax over the counter in mexico

  60. Your All In One Solution For Creating All The Content You’ll Ever Need.

    Proprietary AI Turns YouTube Videos Into Traffic Getting Articles At The Press Of A Button!

    We’ve Been Getting Free Autopilot Traffic From Google Without SEO Experience For Over 2 Years By Converting Others YouTube Videos Into Articles…

    https://warriorplus.com/o2/a/gmvfs/0

  61. Need extra income?

    A fully hosted, done for you content + monetisation and a stunning design web based software that creates a fully automated done for you cryptocurrency affiliate site,

    Visit us: https://warriorplus.com/o2/a/f5s4y/0

  62. neurontin india: buy neurontin – neurontin 100 mg

  63. http://gabapentinst.com/# neurontin 600 mg coupon

  64. https://zithromaxproff.com/# zithromax generic cost
    where can you buy zithromax

  65. https://zithromaxproff.com/# can i buy zithromax online
    zithromax buy online no prescription

  66. http://zithromaxproff.com/# buy zithromax 1000mg online
    buy zithromax canada

  67. http://zithromaxproff.com/# zithromax canadian pharmacy
    generic zithromax online paypal

  68. What is Link Bypass?

    Link Bypass allows you to easily bypass any sales page and generate a new buy link with no coding required and just a few clicks of your mouse.

    How does Link Bypass work?

    Step #1 – Choose any sales page you want to bypass and link bypass with automatically create a custom payment link

    Step #2 – Add your new link to any landing page, sales page, or email with a few clicks of your mouse (Use your favorite page-building software or simply ‘copy and paste’)

    Step #3 – Boost conversions and make more money on affiliate promotions

    Visit us: https://warriorplus.com/o2/a/q8rmt/0

  69. buy minocycline: generic keflex
    cephalexin for sale

  70. generic chloromycetin: order erythromycin
    cleocin online

  71. bactrim for sale: panmycin tablets
    buy clindamycin generic

  72. order biaxin online: order cleocin online
    sumycin for sale

  73. india pharmacy mail order: india pharmacy mail order usa pharmacy india

  74. india pharmacy drugs: india pharmacy order medications online from india

  75. meds from india: usa pharmacy india india pharmacy

  76. order prescription drugs from india: india pharmacies online generic pills india

  77. I was able to find good advice from your content.

  78. Hey,

    It was nice speaking to you the other day, this is the service I was telling you about that helped us boost our ROI almost 2000%

    Its a company called Lifemail.studio sorry it took so long to get back to you. They allow you to send any email doesn’t matter what.

    We dealt with a guy named Michael, he was friendly and got us setup really quickly.

    Regards,
    Domingo

  79. order erectile dysfunction pills online: ed pills red erectile dysfunction pill

  80. Everything is very open with a clear description of the issues.
    It was definitely informative. Your site is very helpful.
    Thanks for sharing!

    Also visit my page: best delta 8 thc carts

  81. Greetings! Very helpful advice in this particular article!
    It is the little changes that will make the most significant changes.
    Thanks a lot for sharing!

    my blog :: delta 8 thc store

  82. pills for erectile dysfunction: best ed pills ed pills

  83. erectile pills canada: buy erectile dysfunction pills online viagra pills online

  84. cheap viagra online viagra without a doctor prescription canada non prescription viagra

  85. En Kaliteli ,Porno64 Sikis Izle, 4K Porno Sex, Türkçe Porno Videolari için Sitemize Bekleriz… http://maps.google.ci/url?q=https://www.okdoe.com/etiket/porno-izle/

  86. generic viagra without a doctor prescription no prescription viagra viagra online without prescription

  87. It’s difficult to find experienced people about this subject, but you sound like you know what you’re talking about!
    Thanks

    Feel free to surf to my web-site – buy delta 8 thc online

  88. how much does viagra cost viagra no prescription buy viagra without prescription

  89. It’s wonderful that you are getting ideas from this post as well as from our argument made here.

    Also visit my blog post: best CBD gummies

  90. For hottest news you have to visit world wide web and on the
    web I found this site as a best website for most recent updates.

    Here is my web site – cbd products

  91. En Kaliteli ,Porno64 Sikis Izle, HD Porno Sex, Türkçe Porno Videolari için Sitemize Bekleriz… http://images.google.com.ni/url?q=https://www.okdoe.com/etiket/porno-izle/

  92. zithromax perscription https://zithromaxes.com/ azithromycin drugs.com

  93. do you need prescription for canadian prescription of cialis in usa https://canadacialisstore.com/ canadian meds cialis

  94. You really make it seem really easy with your presentation however I in finding this topic to be
    really something that I think I’d by no means understand.
    It kind of feels too complex and very huge for me.
    I am taking a look forward to your subsequent put up, I’ll try to get the hang of it!

    Here is my web site :: where to buy CBD

  95. https://diflucanst.com/# where to buy diflucan over the counter

  96. https://amoxilst.com/# where to buy amoxicillin over the counter

  97. Hello,

    Send unlimited emails To unlimited lists with one click and no monthly fees!

    $99 once off!

    LifeMailNow.com

  98. This is a topic which is near to my heart… Cheers! Where are your contact
    details though?

  99. En Kaliteli ,Porno64 Sikis Izle, HD Porno Sex, Türkçe Porno Videolari için Sitemize Bekleriz… http://cse.google.mn/url?sa=i&url=http://www.okdoe.com/etiket/porno-izle/

  100. I will right away snatch your rss feed as I can not find
    your e-mail subscription link or e-newsletter service.
    Do you have any? Please allow me recognize so that I may subscribe.

    Thanks.

  101. https://diflucanst.com/# where to purchase diflucan

  102. I am sure this paragraph has touched all the internet users,
    its really really good article on building
    up new web site.

  103. Excellent post. I used to be checking constantly this weblog and I am inspired! Extremely helpful info specifically the final part 🙂 I deal with such info much. I used to be looking for this certain information for a long time. Thanks and good luck.

  104. Wonderful website. Lots of useful information here.
    I’m sending it to several pals ans also sharing
    in delicious. And of course, thanks on your sweat!wholesale mlb jerseys China

  105. Way cool! Some very valid points! I appreciate you penning
    this post and also the rest of the site is really good.

  106. It’s very simple to find out any matter on net as compared to books,
    as I found this paragraph at this website.

  107. There is definately a lot to learn about this topic.
    I love all the points you’ve made.

  108. I’ll right away take hold of your rss feed as I can’t
    find your email subscription hyperlink or newsletter service.
    Do you’ve any? Please let me know in order that I could
    subscribe. Thanks.

  109. I love what you guys are usually up too. Such clever work and exposure!
    Keep up the good works guys I’ve added you guys to my
    blogroll.

  110. http://amoxilst.com/# amoxicillin brand name

  111. I want to to thank you for this great read!! I absolutely enjoyed every bit of it.
    I’ve got you book-marked to check out new things you

  112. I’ll immediately grab your rss feed as I can’t in finding your e-mail subscription hyperlink or e-newsletter service.
    Do you have any? Please permit me know in order
    that I could subscribe. Thanks.

  113. Woah! I’m really enjoying the template/theme of this site.
    It’s simple, yet effective. A lot of times it’s very hard to get that “perfect balance” between superb usability
    and visual appearance. I must say you’ve done a very good job with this.
    Additionally, the blog loads extremely quick
    for me on Internet explorer. Excellent Blog!

  114. Pokémon Duel finds a middle ground of sorts between a strategic board recreation like
    chess and a collectible card recreation.

  115. Ahaa, its pleasant conversation about this piece of writing here
    at this blog, I have read all that, so at this time me also commenting here.

  116. I’ll right away snatch your rss feed as I
    can not to find your e-mail subscription link or e-newsletter service.
    Do you have any? Please let me recognise in order that I could subscribe.
    Thanks.

  117. Hi, i feel that i saw you visited my blog
    so i came to return the favor?.I’m attempting to in finding issues
    to improve my website!I assume its ok to make use of some of your ideas!!

    My website :: Area 52 Delta 8 THC

  118. https://diflucanst.com/# can i purchase diflucan over the counter

  119. Одновременно с этим существует и другая сторона формирования и организации высказывания.

  120. bookmarked!!, I like your site!

    Here is my web page; delta 8 thc carts

  121. hello there and thank you for your info – I have definitely picked up anything new from right here.
    I did however expertise several technical points using this web site,
    since I experienced to reload the site a lot of
    times previous to I could get it to load correctly.
    I had been wondering if your hosting is OK? Not that I am complaining, but
    slow loading instances times will sometimes affect your placement in google and could damage your high-quality score
    if ads and marketing with Adwords. Anyway I’m adding this RSS to my
    email and can look out for much more of your respective interesting content.
    Ensure that you update this again very soon.

    My blog post … best delta 8 thc carts

  122. Одновременно с этим существует и другая сторона формирования и организации высказывания.

  123. Instagram takipçi sayını arttırmak için her gün 1.000 adet takipçi alabilir ve güvenilir işlemler yürütmek için yönergeni Türkiye’nin en büyük etkileşim sitesi takipbonus.com’a çevirebilirsin!
    https://cutt.ly/instagram-takipci-satin-al

  124. top ed pills: buy ed pills – erection pills viagra online

  125. metformin 1000 tab: buy metformin – metformin 1g

  126. En Kaliteli ,Porno64 Sikis Izle, 4K Porno Sex, Türkçe Porno Videolari için Sitemize Bekleriz… http://maps.google.com.mx/url?q=https://www.okdoe.com/etiket/porno-izle/

  127. Hi, i read your blog occasionally and i own a similar one and i was just curious
    if you get a lot of spam feedback? If so how do you reduce it,
    any plugin or anything you can suggest? I get so much lately it’s driving me crazy so
    any support is very much appreciated.

  128. En Kaliteli ,Porno64 Sikis Izle, 4K Porno Sex, Türkçe Porno Videolari için Sitemize Bekleriz… http://images.google.ga/url?q=http://www.okdoe.com/etiket/porno-izle/

  129. As I web-site possessor I believe the content material here is rattling great , appreciate it for your hard work. You should keep it up forever! Best of luck.

  130. I have observed that of all different types of insurance, health care insurance is the most marked by controversy because of the clash between the insurance policy company’s necessity to remain afloat and the user’s need to have insurance. Insurance companies’ earnings on overall health plans are extremely low, so some corporations struggle to generate income. Thanks for the thoughts you reveal through your blog.

  131. metformin.com: cheap metformin – buy metformin online us

  132. It is perfect time to make some plans for the future and it is time to be happy.
    I have read this post and if I could I want to suggest you few interesting
    things or suggestions. Perhaps you could write next articles referring to
    this article. I desire to read more things about it!

  133. Wow that was odd. I just wrote an extremely long comment but after I
    clicked submit my comment didn’t show up. Grrrr…
    well I’m not writing all that over again. Regardless, just
    wanted to say wonderful blog!

  134. It’s appropriate time to make some plans for the longer term and it’s time to be happy.
    I have read this publish and if I could I want to suggest you
    some interesting things or advice. Perhaps you could write subsequent articles referring to this article.
    I desire to read more things about it!

  135. Kaliteli Film ,Porno64 Sikis Seyret, HD Abla Sex,Kasut Porno, Türkçe Porno Videolari için Sitemize Bekleriz… http://images.google.ie/url?sa=t&url=http://okdoe.com

  136. I’ll immediately seize your rss feed as I can’t in finding your email subscription hyperlink or newsletter service.
    Do you’ve any? Please let me understand so that I may subscribe.
    Thanks.

  137. Kaliteli Film ,Porno64 Sikis Seyret, HD Abla Sex,Kasut Porno, Türkçe Porno Videolari için Sitemize Bekleriz… http://maps.google.vg/url?q=https://okdoe.com/etiket/porno-izle/

  138. paxil for children: paxil generic – paxil brain zaps

  139. Ahaa, its good conversation regarding this piece of writing at this
    place at this weblog, I have read all that, so at this time me also commenting here.

  140. Kaliteli Film ,Porno64 Sikis Seyret, HD Abla Sex,Kasut Porno, Türkçe Porno Videolari için Sitemize Bekleriz… http://cse.google.com.qa/url?sa=i&url=http://www.okdoe.com/etiket/porno-izle/

  141. Ahaa, its pleasant conversation concerning this post here at this webpage,
    I have read all that, so now me also commenting at
    this place.

  142. Kaliteli Film ,Porno64 Sikis Seyret, HD Abla Sex,Kasut Porno, Türkçe Porno Videolari için Sitemize Bekleriz… http://images.google.ge/url?q=https://www.okdoe.com/etiket/porno-izle/

  143. Ahaa, its good discussion concerning this article here at this webpage,
    I have read all that, so now me also commenting at this
    place.

  144. Kaliteli Film ,Porno64 Sikis Seyret, HD Abla Sex,Kasut Porno, Türkçe Porno Videolari için Sitemize Bekleriz… http://images.google.com.ly/url?q=https://okdoe.com/etiket/porno-izle/

  145. paxil 30 mg: paxil generic – paxil for children

  146. HeadHunter Group PLC (Nasdaq: HHR) (“HeadHunter” or the “Company”), the main online recruitment platform in Russia and
    the Commonwealth of Independent States, rang the Nasdaq MarketSite bell in Times
    Square at the moment in celebration of its preliminary
    public providing (IPO) on The Nasdaq Stock Market.
    NEW YORK, May 09, 2019 (GLOBE NEWSWIRE) — HeadHunter Group PLC (Nasdaq:
    HHR) (“HeadHunter” or the “Company”), the main online recruitment platform in Russia and the Commonwealth of Independent States,
    rang the Nasdaq MarketSite bell in Times Square
    as we peak in celebration of its initial public offering (IPO) on The Nasadaq Stopck Market.
    Nasdaq (Nasdaq: NDAQ) is a leading world supplier of buying and
    selling, clearing, alternate expertise, listing, info and puboic company providers.
    Information about the corporate iss supplied by the corporate or comes from the company’s
    public filings and isn’t independently verified by Nasdaq.
    Neither Nasdaq nor any of its affiliates makes any advice to
    purchase or sell any security or any illustration in regards
    to the monetary situation of any company. Wells Fargo Advisors haas extended the outsized recruiting
    provides and headhunter fees it has been offering for mmore than a 12 months in an effort to replenish its
    brokerage force, a company spokeswoman confirmed. The company plans to replace on the dividend cost date with first
    quarter financial outcomes.

    Right now, iit has yet to indicate up in current government efficiency
    knowledge, and actually, the most recent jobs report confirrmed
    even a slight drop within the variety of financial
    professionals. And now, Grigorii will discuss different financial
    metrics. Thank you, Ivan. I’ll take the first one, I believe Grigorrii will deal with the second.
    Envision a work-life, the place you don’t get to take a
    lot stress about the recruitment of the correct particular person to your group!
    Have leaders ready within the wings to take positions as you
    grow. Most have been contacted “out of the blue” when happily employed, however are uncertain of how to connect
    with a headdhunter when they’re ready to actively search for
    a brand new place. With 2021 now approaching, a variety of people are prepared
    for a do-over, and they’re motivated to get essentially
    the mos out of this new 12 months. The most effective-ranked applicants are
    chosen in accordance with the number of migrants required in any specific occupation in that year.

    Think about what youu need to ask the headhunter beforehand and tailor your method depending on the job they plasn on recommending you for.
    Start by including all the new accomplishments you suppose
    will make a difference. After that, youu should edit and restructure youur resume so it showcases your relevant skills and accomplishments.

    Additionally it is an efficient apply tto incorporate references together with copies of your resume.
    This exhibits employers that the individual is punctual and serves ass a good atttribute in a possible
    worker.• When meeting an employer, you should carry an additional copy of the resume and
    diffferent documents which can be needed if requested certain questions.

    Additionally, yoou will have to be ready for the questions
    the headhunter will ask you. In addition to the same
    old interview questions, be prepared to answer specific questions regarding
    your previous work experiences and your interest within the
    open place. Even you probably have some unique necessities in mind relating to your candidate choice, we might like to help you find the right one, in town. Since your success is a crucial a part
    of their job, most headhunters won’t only work to search out you job interviews but can even actively information you and promote your abilities to corporations.

    In August, Wells Fargo Advisors consolidated the
    number of complexes in its non-public consumer, or ‘advisor-led,’ group by 15%, and in May slimmed its areas to 14 from 21.
    In another move to assert stronger conhtrols and lower prices, it moved its
    approximately 3,000 bank department-based mostly brokers into
    the identical “advisor-led” unit as its 9,500 private consumer advisors last year.
    As one point tto add, if you do determine to work
    with more than one headhunter at a time, consider these few ideas: first,
    working with greater than twwo headhunters may strike
    some as an indication of desperation, so perhaps keep to only working with two headhunters;
    second, transparency in your relationship with
    the headhunter at all times makes for a greater outcome.
    It is best to keep the conversation confidential.
    Advice FROM A SECURITIES Professional IS STRONGLY Advised.
    Within the earlier 12-month interval, Wells
    Advisors misplaced a net 490 brokers. Wells Fargo Advisors alo
    has beenn providing enhanced performance bonuses
    to department and advanced managers ffor hitting recruiting targets, the sources mentioned.

    Last January, it also sweetened recruiting bonuses for advisors producing
    as little as $250,000 who join its non-public consumer or in-bank-brokerage ranks and in addition elevated provides to independent contractors affiliating with its Financial Network (FiNet) channel.

  147. Kaliteli Film ,Porno64 Sikis Seyret, HD Abla Sex,Kasut Porno, Türkçe Porno Videolari için Sitemize Bekleriz… http://images.google.ie/url?sa=t&url=http://www.okdoe.com/etiket/porno-izle/

  148. Kaliteli Film ,Porno64 Sikis Seyret, HD Abla Sex,Kasut Porno, Türkçe Porno Videolari için Sitemize Bekleriz… http://maps.google.nu/url?q=https://okdoe.com/etiket/porno-izle/

  149. generic lasix: buy furosemide online – furosemide 40 mg

  150. lasix medication: furosemide 20 mg tabs – lasix furosemide 40 mg

  151. levitra (vardenafil) https://vegavardenafil.com/ is vardenafil in the va formulary

  152. injectable erectile dysfunction drugs https://alprostadildrugs.com/ alprostadil ingredients 745-65-3

  153. I absolutely love your website.. Excellent colors & theme.

    Did you develop this amazing site yourself? Please reply back as
    I’m hoping to create my very own blog and would love
    to know where you got this from or just
    what the theme is called. Thank you!

  154. Hi there! Someone in my Myspace group shared this website
    with us so I came to give it a look. I’m definitely enjoying the information. I’m book-marking and
    will be tweeting this to my followers! Terrific blog and terrific style
    and design.

  155. I am sure this paragraph has touched all the internet users, its really really fastidious article on building up new webpage.

  156. propecia discount: cheap propecia – propecia witout prescription
    valtrex online purchase

  157. I’d like to find out more? I’d like to find
    out more details.

  158. Hi there! This is my first comment here so I
    just wanted to give a quick shout out and tell you I truly enjoy reading your blog posts.

    Can you recommend any other blogs/websites/forums that cover the same topics?

    Thanks a lot!

  159. Very good information. Lucky me I came across your site by chance (stumbleupon).
    I have saved it for later!

  160. I just like the helpful information you provide
    in your articles. I will bookmark your blog and test once more
    right here regularly. I am rather sure I will learn plenty
    of new stuff proper right here! Best of luck for the following!

  161. Your style is very unique in comparison to other folks I
    have read stuff from. Thank you for posting
    when you’ve got the opportunity, Guess I’ll just bookmark this blog.

  162. What’s up everyone, it’s my first pay a visit
    at this web site, and piece of writing is in fact fruitful
    designed for me, keep up posting these types of posts.

  163. İnstagram Takipçi Satın AL İşlemlerinde Ünlü Bir Site olan takip2018 den takipçi almak çok
    kolay

    günün her zamanında destek sağlanacağı da biliniyor.
    Bu sayede kısa vakitte daha geniş kitlelere ulaşım sağlayarak
    dolaylı olarak da,
    etkileşimlerinizi ve takipçi sayılarınızı artırma olanağı
    elde edebilirsiniz.
    Tercih edilecek olan miktarlar ve tercih edilecek olan seçeneklere göre ayrı fiyatlandırmaların da var bulunduğu bilinmelidir.

    .

  164. Wow! This blog looks exactly like my old one! It’s on a completely different subject but it has pretty much the same layout and design. Wonderful
    choice of colors!

  165. Spot on with this write-up, I really feel this web site
    needs a lot more attention. I’ll probably be returning to read through more, thanks for
    the advice!

  166. Pretty! This was an extremely wonderful article. Many thanks for providing these details.

  167. It is the best time to make some plans for
    the long run and it’s time to be happy. I have read this publish and if I could I desire
    to suggest you few fascinating issues or suggestions.
    Maybe you can write subsequent articles referring to this article.

    I desire to learn more issues about it!

  168. Ucuz Takipçi Alarak Fenomen Olabilirsin

    Instagram da artık basit bir halde fenomen olabilirsiniz.

    Takipçilerinizi hızlı ve etken bir şekilde arttırmak istiyor
    musunuz? hemen bu siteye giriş yaparak tüm takipçi hizmetlerinden hızlı bir şekilde faydalanabilirsiniz.
    Sizlere en kaliteli takipçi sistemlerini sunarak, kısa
    vakit arasında istediğiniz kadar takipçi gönderimi yapıyor.
    Sitede yer alan ucuz takipçi satın al hizmetinden faydalanarak arzu ettiğiniz kadar takipçiye ulaşabilirsiniz.
    Bu site sizden aslabir şekilde hesap şifresi istemiyor. sadece
    kullanıcı isminiz ehil oluyor. uzun zamandır bu
    mevzuda hizmet veren bir site olarak, sizlere en kaliteli ve güvenilir
    takipçi hizmetlerini sunuyor. Siteye tek tıkla giriş yaparak arzu ettiğiniz kadar takipçiyi hesabınıza gönderebilirsiniz.
    Tamamen rahat yöntemlerle dilediğiniz kadar takipçiye ulaşabiliyorsunuz.

    .

  169. It’s perfect time to make some plans for the future and it’s time to be happy.
    I have read this post and if I could I want to suggest you
    few interesting things or advice. Perhaps you
    can write next articles referring to this article. I desire to read more things
    about it!

  170. I will right away clutch your rss feed as I
    can’t in finding your email subscription hyperlink or e-newsletter service.
    Do you have any? Please let me realize in order that I may subscribe.
    Thanks.

  171. Everyone loves what you guys are usually up too. This type of clever work and coverage!

    Keep up the good works guys I’ve included you guys to our blogroll.

  172. valtrex 500 mg coupon: can you order valtrex online – buy valtrex cheap online
    valtrex 500mg online

  173. Everyone loves what you guys are usually up too. This type
    of clever work and reporting! Keep up the terrific works guys I’ve incorporated you guys to
    my personal blogroll.

  174. It is perfect time to make some plans for the longer
    term and it’s time to be happy. I’ve read this post and if
    I may I want to suggest you few interesting things or
    suggestions. Perhaps you can write subsequent articles relating to this article.

    I wish to learn even more things about it!

  175. Good day! I know this is somewhat off topic but I was wondering which blog platform are
    you using for this site? I’m getting fed up of WordPress because I’ve
    had problems with hackers and I’m looking at alternatives for another platform.

    I would be great if you could point me in the direction of a good platform.

  176. Wow, this piece of writing is good, my younger sister is analyzing these
    things, thus I am going to inform her.

  177. Cilt lekelerinize son vermek ve cilt tonu renginiz aynı tonlarda değil mi ?
    o halde hemen en iyi Leke Kremi/ ile tanışarak
    cilt tonu farklılıklarına son verin

  178. Wow, superb blog layout! How long have you been blogging for?
    you made blogging look easy. The overall look of your site is
    excellent, let alone the content!

  179. You actually make it seem so easy with your presentation but I find this topic to be actually something that
    I think I would never understand. It seems too complicated and very broad
    for me. I’m looking forward for your next post, I will try to get the hang of it!

  180. Hey would you mind letting me know which webhost you’re working
    with? I’ve loaded your blog in 3 completely different internet browsers and I must say
    this blog loads a lot quicker then most. Can you suggest a good web hosting provider at a reasonable price?
    Thanks, I appreciate it!

  181. Hey there would you mind stating which blog platform you’re using?
    I’m planning to start my own blog in the near future but
    I’m having a hard time making a decision between BlogEngine/Wordpress/B2evolution and Drupal.

    The reason I ask is because your design and style seems different then most blogs and I’m looking for something
    unique. P.S Apologies for being off-topic but I had to ask!

  182. how much is generic valtrex: cheap valtrex – where to buy valtrex
    valtrex prescription online

  183. you’re actually a just right webmaster. The site loading velocity is amazing.
    It seems that you are doing any unique trick. Furthermore, The contents
    are masterpiece. you’ve performed a excellent job in this matter!

  184. I am sure this article has touched all the internet people, its really really fastidious piece of writing on building up new website.

  185. Instagram ve diğer soysal medyalar için gerek takipçi gerek beğeni
    gibi bir çok sizi populeriter gösterecek tüm ürünlere hemen ulaşmak için kısacası takipçi almak için Hemen tıkla ve satın al
    https://bit.ly/instagram-takipçi-satın-alma

  186. It is perfect time to make some plans for the future and it is time to be happy.
    I’ve read this post and if I could I want to suggest
    you few interesting things or suggestions. Maybe you can write next articles referring to this article.

    I wish to read even more things about it!

  187. I’ve been surfing online more than three hours today, yet I never discovered any attention-grabbing article like yours.
    It is lovely worth enough for me. In my opinion,
    if all site owners and bloggers made just right content material as you probably did,
    the web might be a lot more useful than ever before.

  188. Ahaa, its pleasant dialogue on the topic of this piece of writing at this place at this weblog, I
    have read all that, so at this time me also
    commenting at this place.

  189. You have made some really good points there. I checked on the internet to learn more
    about the issue and found most people will go along with your views on this web site.

  190. En güvenilir takipçi sitesi ile profiliniz için Takipçi Satın AL işlemi hemen en hızlı şekilde profilinize yüklenir.

  191. Uygun ve en ucuz fiyatlara İnstagram Türk Takipçi Satın AL sitesi 2018 yılından beri size
    hizmet vermektedir. Kesintisiz hizmet garantisi ile hemen takipçi satın al.

  192. I’d like to thank you for the efforts you have put in penning this website.
    I’m hoping to check out the same high-grade blog posts by you later on as well.
    In truth, your creative writing abilities
    has encouraged me to get my own blog now 😉

  193. ventolin brand name: cheap ventolin – order ventolin online no prescription
    where can i order valtrex

  194. Porna Film Izle ,Porno64 Sikis Seyret, HD Abla Sex,Kasut Porno, Türkçe Amatör seks Porno Videolari için Sitemize Bekleriz… http://posts.google.com/url?q=http://www.okdoe.com/etiket/amator-seks/

  195. Instagram takipçi kasmak hiç bu kadar keyifli olmamıştı. İnsanlar instagram takipçi sayısını arttırmak için sisteme giriş yapıyor ve sayısız aracın yer aldığı sosyal medya paneli üzerinden limitsiz instagram takipçi hilesi yapabiliyor. Sende eşsiz maceradan ve popülerlikten uzak kalmamak için hemen https://bit.ly/takipci-kasma-hilesi adresine gir ve instagram takipçi kazan!

  196. propeciaforlesscom: generic propecia – propecia witout prescription
    how to get valtrex cheap

  197. İzmir oruspu çocuğu İzmir oruspu çocuğu İzmir oruspu çocuğu İzmir oruspu çocuğu İzmir oruspu çocuğu İzmir oruspu çocuğu İzmir oruspu çocuğu İzmir oruspu çocuğu İzmir oruspu çocuğu İzmir oruspu çocuğu İzmir oruspu çocuğu İzmir oruspu çocuğu İzmir oruspu çocuğu İzmir oruspu çocuğu İzmir oruspu çocuğu İzmir oruspu çocuğu İzmir oruspu çocuğu İzmir oruspu çocuğu İzmir oruspu çocuğu İzmir oruspu çocuğu İzmir oruspu çocuğu

  198. ed pills online: ed drugs – ed pills that really work
    best ed treatment

  199. canadian viagra cialis https://canadacialisstore.com/ do you need prescription for canadian perscribition of cialis in usa

  200. Dünyanın en büyük borsalarından biri olan binance için binance güvenilir mi sorusunu soran ziyaretçilerimizi web sayfamıza bekleriz.
    Sizler de dünyanın en büyük borsalarından biri olan binancenin güvenilir olup
    olmadığını merak ediyorsanız binance güvenilir mi yazımız aracılığı ile bunu hemen öğrenebilirsiniz.

    binance güvenilir mi

  201. Firmaların takipçi satın alma sebeplerinin arkasında prestijlerini artırmak yatıyor. Çok fazla takipçinin olması markanın daha fazla bilindiği imajını yaratsa da marka bilinirliğiniz gerçek anlamda sadece bir sayıdan oluşacaktır. Markaya değer katan gerçek kullanıcılardır.

  202. improve erectile dysfunction https://plaquenilx.com/ can erectile dysfunction be cured

  203. Son zamanların en iyi Türk borsalarından biri olan Paribu güvenilir
    mi diye merak ediyorsanız tek yapmanız gereken hemen tıklamak ve paribu güvenilir mi sorusuna yanıt bulmak.

    Tıklayın ve paribu güvenilir mi hemen öğrenin. Sizler için paribu güvenilir
    mi sorusunun yanıtı burada.

    paribu güvenilir mi

  204. best ed pills online: ed medication – natural ed remedies
    best male ed pills

  205. Btcturk güvenilir mi sorusunun cevabını merak eden değerli ziyaretçilerin web sayfamızı ziyaret etmesini iple çekiyoruz.
    Siz de btcturk güvenilir mi diye merak ediyorsanız hemen sitemize uğrayın.

    btcturk güvenilir mi

  206. Excellent article. I am facing many of these issues as well..

    my web-site … best delta 8 thc vape

  207. generic sildenafil for sale in canada https://eunicesildenafilcitrate.com/ sildenafil brand name in india

  208. Takipçi almanın en soyut hali takipbonus.com ile sende popülerliğini zirveye çıkart ve istediğin kadar instagram takipçisini tek tıkla hesabına gönder!

  209. Takipçi satın al hemen en ucuz takipçi satın al türk takipçi ve beğeni paketi satın al!

  210. Tiktok takipçi satın al. Avantajlı yeni Tiktok paketiyle, hızlı ve güvenilir: Tiktok takipçi satın al.

  211. internet pharmacy manitoba – ed pills best pharmacy or canadian pharmacies that deliver to the us

  212. Avrupanın en iyi takipçi satış platformu 7-24 ücretli ve faturalı teslimat!

  213. This piece of writing is truly a pleasant one it assists new web users, who are wishing
    in favor of blogging.

    P.S. If you have a minute, would love your feedback on my
    new website
    re-design. You can find it by searching for «royal cbd» — no sweat if
    you can’t.

    Keep up the good work!

    Stop by my site; buy instagram followers

  214. Sitemiz üzerinden o günün en çok okunan ilahi sözlerine erişebilir eriştiğiniz ilahi sözünü değerli
    arkadaşlarınız ile paylaşabilirsiniz. Bugünün en çok okunan ilahisi
    sevdim seni mabuduma sözleri Her gün güncel olarak sizlerin hoşunuza gidebilecek içinizi rahatlatıcak
    ilahilerin sözlerini paylaşıyoruz. Bunların yanı sıra güncellenen ilahi arşivimiz ile sizlere 7/24 websitemiz üzerinden ilahi sözleri hizmeti veriyoruz.

    Türkiye’nin en büyük ilahi sözleri sitesi olmanın gururunu yaşıyoruz.

    ilahi sözleri

  215. Hi mates, how is all, and what you would like to say concerning this paragraph, in my view its
    in fact remarkable for me.

    P.S. If you have a minute, would love your feedback on my new website
    re-design. You can find it by searching for «royal
    cbd» — no sweat if you can’t.

    Keep up the good work!

    My web page … buy instagram followers

  216. top mail order pharmacies – erectile dysfunction pills low cost online pharmacy or discount pharmacy

  217. En uygun fiyatlara takipçi satın almak isteyenler için takipçi satın al sayfamız ideal.
    Siz de takipçi satın al sayfamız üzerinden size en uygun sosyal medya paketini seçerek takipçi satın alabilirsiniz.
    Takipçi satın al sayfamız sizler için özel olarak
    kuruldu.

    takipçi satın al

  218. I am grateful to you for this beautiful content. I have included the content in my favorites list and will always wait for your new blog posts.

  219. I am grateful to you for this beautiful content. I have included the content in my favorites list and will always wait for your new blog posts.

  220. Görselleri web sitesine yüklerseniz, gömülmüş konum verileri (EXIF
    GPS) içeren görseller yüklemekten kaçınmalısınız.
    Web sitesi ziyaretçileri, web sitesindeki görsellerden herhangi bir konum bilgisini indirip çıkarabilir.

    clan symbol

  221. KoSimge ile Knight Online oyununda clan symbol ve clan simgelerini bedava indirebilir
    ve kullanabilirsiniz. Biz sizin için bedava ücretsiz kosembol simgelerini
    indirmeniz ve ücretsiz kullanmanız için buradayız…

    kosimge

  222. I am grateful to you for this beautiful content. I have included the content in my favorites list and will always wait for your new blog posts.

  223. [url=https://fluobestbuy.us]https://fluobestbuy.us[/url]
    https://fluobestbuy.us

  224. Pretty nice post. I just stumbled upon your weblog and wished to say that I’ve really enjoyed
    surfing around your blog posts. In any case I’ll be subscribing to your rss feed and I hope you write again soon!

    P.S. If you have a minute, would love your feedback on my new website
    re-design. You can find it by searching for «royal cbd» — no sweat if you can’t.

    Keep up the good work!

    Also visit my blog :: buy instagram followers

  225. Sonus Complete review If you’re unsatisfied for
    any reason (it’s rare but just in case) send us an email in the Members’ area, and you’ll get a prompt refund, no questions asked.

    We’ll still be friends.

    IMPORTANT: If you buy with the reference link I gave you, you
    will buy it with a cheaper and discounted price.
    Buy with the link I provided, You buy cheaper and at a
    discount

    Sonus Complete Review

  226. I am grateful to you for this beautiful content. I have included the content in my favorites list and will always wait for your new blog posts.

  227. I am grateful to you for this beautiful content. I have included the content in my favorites list and will always wait for your new blog posts.

  228. [url=https://provigil24h.com]https://provigil24h.com[/url]
    https://provigil24h.com

  229. taking cialis soft tabs ed pills – buy cialis online best price
    buy cialis online europe

  230. Değerli müşterilerimize ucuz fiyatlardan takipçi satın alma imkanı sunuyoruz.
    Siz değerli müşterilerimiz de takipçi satın almak istiyorsanız hemen sitemize uğrayın ve
    sipariş verin.

    takipçi satın al

  231. I am grateful to you for this beautiful content. I have included the content in my favorites list and will always wait for your new blog posts.

  232. Fenomen olmak isteyen herkes için takipçi. Hemen tıklayın ve fenomen olmak için takipçi satın alın. Takipçi satın almak isteyenler için en ideal site burada.
    Tıklayın ve kendi gözlerinizle görün.

    takipçi satın al

  233. I am grateful to you for this beautiful content. I have included the content in my favorites list and will always wait for your new blog posts.

  234. Siz değerli müşterilerimize özel fiyatlarla instagram takipçi satışı.
    Tıklayın ve instagram takipçi satış hizmetlerimizden hemen yararlanın. En güzel fiyatlarla instagram takipçi satın alın. En uygun fiyatlar web adresimizde sizleri
    bekliyor.

    takipçi satın al

  235. Yüksek takipçi arayanlar için uygun rakamlardan en özel takipçiler.
    Uygun rakamlardan sizler de yüksek takipçi arıyorsanız
    ve takipçi satın alıp hesabınızı güçlendirmek istiyorsanız
    hemen tıklayarak fiyatlarımıza göz atın ve satın alın. Hepsi sizler için.

    takipçi satın al

  236. Sosyal medyada takipçi paketleri arayan herkes için ucuz, kaliteli takipçi paketleri web sayfamızda sizleri bekliyor.

    Sizler de sosyal medyada takipçi paketleri arıyorsanız tek yapmanız gereken web sitemize uğramak ve takipçi
    satın almak.

    takipçi satın al

  237. Hızlı bir şekilde takipçi satın almak mı istiyorsunuz?
    Web adresimize uğrayın ve kaliteyi en güzel fiyatlara görün. Tıklayın ve takipçi satın alma
    işlemlerine hemen başlayarak hızlı bir şekilde anında gönderim farkıyla takipçi satın alın. Takipçi
    satın alın ve kalitenin tadını çıkarın.

    takipçi satın al

  238. Harika fiyatlara instagram takipçi arayanlar takipçi satın almak için takipçi
    satış sitemize uğrayabilir ve ücretlere göz gezdirebilir.

    Takipçi satın almak isteyenlerin durağı olan takipçi sitemiz sizler için aktif.

    takipçi satın al

  239. buy cialis united kingdom erectile dysfunction pills – cialis 20 mg cost
    buy cheap cialis overnight

  240. Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my
    blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve
    been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something
    like this. Please let me know if you run into anything.
    I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.

  241. Siz de takipçi satın almak istiyorsanız tek yapmanız gereken instagram takipçi
    paketleri sergilediğimiz internet sayfamıza
    uğramak ve sonrasında size uygun olan instagram
    takipçi paketini seçmek. Hemen uğrayın ve
    size uygun takipçi paketini seçip satın alın. Anında gönderim aktiftir.

    takipçi satın al

  242. cheap generic cialis free shipping canadian viagra 100mg south africa viagra stories australia

  243. Hello to every single one, it’s truly a fastidious for me to pay a visit this website, it includes valuable Information.

  244. I am grateful to you for this beautiful content. I have included the content in my favorites list and will always wait for your new blog posts.

  245. walmart cialis prices without insurance tadalafil oral jelly were to buy cialis online

  246. taking cialis for bph tadalafil 20 mg tablets when can i take cialis

  247. iron dragon tadalafil reviews cialis overnight shipping from usa cialis canada drugs

  248. viagra for woman viagra overseas drugs free viagra for seniors

  249. This site really has all the information and facts I needed concerning this subject and didn’t know who to ask.

  250. how does cialis treat bph cialis discounts cialis overnight shipping from usa

  251. sildenafil generic for viagra sildenafil citrate viagra tab 100mg side effects of sildenafil in dogs

  252. gay viagra sex fucking viagra models david brenner talking about viagra

  253. PC Toplama Robotu bir diğer adıyla PC Toplama
    Sihirbazı ile hayalinizdeki bilgisayara ulaşmak çok daha kolay.
    PC Toplama Sihirbazı ile herhangi bir bilgiye ihtiyaç duymadan istediğiniz bilgisayarı dakikalar hatta saniyeler içerisinde toplamak mümkün. İşlemci seçiminize göre anakartların otomatik olarak listelendiğini üstelik hangi işlemciye hangi anakart uyumlu derdi olmadan listelendiğini düşünün, bu çok büyük bir
    kolaylık sağlayacaktır. Bu sayede, herhangi bilgiye muhtaç olmadan kolay şekilde
    bilgisayarınızı toplayabilirsiniz. Kullanıcılar her daim kaliteli bilgisayar toplamak isterler.

    En ucuz bilgisayarı toplamak isteyenler genelde yüksek performansıda göz
    ardı etmezler. Hem ucuz hemde oyun oynayabilecekleri bilgisayar toplamak isteyenlerin en çok tercih ettiği bu uygulamanın yanında hazır sistemlerde vardır.

    Toptanbilgisayar ekibinin oluşturduğu hazır sistem
    bilgisayarlar ilede dilerseniz pc toplama robotunu kullanmadan bilgisayarınızı anında satın alabilir ve kargo işlemlerini başlatabilirsiniz.
    PC Toplama Sihirbazında en çok sorulan soruların başında toplanan bilgisayar bir bütün halinde mi
    yoksa parçalar halinde mi geleceğidir, demonte olarak veya diğer şekilde gönderim seçenekleri mevcuttur.
    Ayrıca şunu belirtmekte de fayda var. Bilgisayar
    toplama sihirbazını kullanırken teklif oluşturarak topladığınız parçaları bir liste halinde görüntüleyebilir ve bu listeyi arkadaşlarınız veya müşterileriniz ile paylaşabilirsiniz.

    Sizde ucuza hızlı ve güvenilir şekilde bilgisayar toplamak istiyorsanız hemen pc toplama robotunu kullanmaya başlayın!
    Ödüllü PC toplama sihirbazı ile başka neler yapabileceğinizide anlatmadan bu yazıyı sonlandırmak istemeyiz.
    PC Toplama Robotu başka değişle PC Toplama Sihirbazı ile ürünleri rahatlıkla karşılaştırabilir veya ürün özelliklerine doğrudan erişim sağlayabilirsiniz.
    Robot sayesinde hangi oyunların veya programların çalışacağınıda önceden kestirebilir ve hayal kırıklığına uğramanın önünü kesebilirsiniz.
    En çok merak edilenlerin başında pc toplama robotunu kullanmak ücretsiz mi sorusu gelmektedir.
    Pc Toplama robotu ücretsizdir. Ücretsiz PC Toplama Sihirbazını kullanmak için neyi bekliyorsunuz?

    PC Toplama Robotu

  254. tadalafil 20 mg lowest price india best coupon for 50 mg cialis tadalifil vs cialis

  255. sildenafil pills online sildenafil prescription requiree sildenafil effect on kidney

  256. I think this is among the most significant info for me.

    And i am glad reading your article. But wanna remark on few
    general things, The website style is wonderful, the articles is really nice
    : D. Good job, cheers

  257. Heya are using WordPress for your site platform? I’m new to the blog world but I’m trying to get
    started and create my own. Do you require any coding knowledge to make your own blog?

    Any help would be greatly appreciated!

  258. Undeniably believe that which you stated. Your favorite reason appeared
    to be on the net the easiest thing to be aware of. I say to
    you, I certainly get irked while people consider
    worries that they plainly do not know about. You managed to
    hit the nail upon the top and also defined out the whole
    thing without having side effect , people could take a signal.
    Will likely be back to get more. Thanks

  259. Hello there! Do you know if they make any plugins to assist with SEO?

    I’m trying to get my blog to rank for some targeted keywords but
    I’m not seeing very good results. If you know of any please share.
    Appreciate it!

  260. HC Pigment-Control’ün cilt lekelerine karşı hızlı ve güçlü
    etkisi, Kuzey Kanada Bozkırları’na özgü bir tarla bitkisi olan Rumeks’ten (Tyrostat™),
    tabiatın yeniden canlandırma mucizesi olan Yeniden Diriliş
    Bitkisi’ne kadar birçok doğal ve saf aktif bileşene dayalıdır.
    Tüm bu aktif bileşenlerin, lekeler ve cilt yaşlanması üzerindeki etkileri in-vivo testler ve klinik laboratuvar çalışmalarıyla kanıtlanmıştır leke kremi için hemen sitemizi ziyaret edebilirsiniz

  261. cialis overdose cartoon cialis interaction with tamsulosin fda notification tadalafil

  262. Hello, all is going perfectly here and ofcourse every one is sharing facts, that’s in fact good, keep
    up writing.

  263. viagra mix up patent expiration viagra need a prescription for viagra

  264. Aw, this was an extremely nice post. Spending some time and actual effort to make a good
    article… but what can I say… I procrastinate a lot and don’t seem to get nearly anything done.

  265. I am grateful to you for this beautiful content. I have included the content in my favorites list and will always wait for your new blog posts.

  266. how does female viagra work generic viagra online cialis vs viagra

  267. Attractive component of content. I simply stumbled upon your website and in accession capital to assert that I acquire actually loved account your blog posts.
    Anyway I’ll be subscribing in your augment or even I achievement you access persistently rapidly.

  268. compare dosage of sildenafil with viagra when should i take sildenafil generic sildenafil citrate 100mg india

  269. ivermectin 3mg dosage – ivermectina covid ivermectin tablet price

  270. Burtaş Bursa evden eve nakliyat ekibi ile beraber bu adres üzerinde siz değerli müşterilerimize hizmet vermektedir.
    Taşımacılık uygulamalarını her zaman profesyonel bir ekip ile beraber sunan firmamız
    bu alanda kalitesi ile adından söz ettirmektedir.
    Özellikle son yıllarda artan talepleri en iyi şekilde karşılayan merkezimiz müşteri portföyünü gün geçtikçe arttırmayı başarmıştır.
    Sahip olduğumuz taşımacılık sertifikaları ile birlikte Bursa’da
    profesyonel olarak sunuyoruz. Firmamızın daha önce çalıştığı referanslara bakarak hizmetlerimiz konusunda detaylı bilgi elde edebilirsiniz.

    bursa evden eve nakliyat

  271. take sildenafil after working out otc sildenafil teva sildenafil walmart

  272. Klavye satın al veya klavye fiyatlarını hemen öğren !Sektörün önde gelen bilgisayar firmalarından Toptan Bilgisayar ile klavyeleri
    ucuza satın alabilirsiniz. Peki Toptan Bilgisayardan hangi ödeme şekilleri
    ile klavyeler satın alabilirsiniz? Kapıda Ödeme,
    Havale ve Kredi Kartları ile size uygun klavye fiyatlarını listeleyebilir ve dilediğiniz klavyeleri sepetinize
    ekleyebilirsiniz.

    En iyi markalara ait klavyeleri tek tuşla listelemek çok basit!
    50 TL ile 100 TL arasında, 100 ile 300 TL arasında veya 500 TL ile 1000
    TL arasında değişen fiyatlarla fiyat performans açısından en iyi modeller sizleri bekliyor.
    Dilediğiniz bağlantı tipinde kablolu klavyeler, kablosuz klavyeler
    Toptan Bilgisayar’da mevcut! Yine aynı şekilde günümüzün en popüler klavye çeşitleri olan mekanik klavyeler ile oyun performanslarınızı maksimum seviyeye çıkartabilirsiniz.

    Kulaklıklar

  273. Binance sahibi kim? binance sahibi kimdir? bninance sahibinin kim olduğunu merak ediyorsanız hemen binance sahibi kim içeriğimize göz atın!

    binance sahibi

  274. I constantly emailed this blog post page to all my associates, since
    if like to read it after that my contacts will too.

  275. Paribu sahibi kim? paribu sahibi kimdir? paribu sahibinin kim olduğunu merak ediyorsanız
    hemen paribu sahibi kim içeriğimize göz atın!

    paribu sahibi

  276. Bursa Evden Eve Nakliyat Nakliye sektöründe verdiği kaliteli hizmetler ve güven ile Bursa evden eve nakliyat firmamız başarıları sayesinde bir numara olduğunu kanıtlamıştır.

    Nakliye Hizmetleri Hakkında Pek çok kişi eşyaların taşınması için Evtaş Bursa evden eve nakliyat
    firmamız ile iletişime geçerek en kaliteli ve güvenli hizmetleri en kısa süre içinde almaktadır.

    Eşyaların taşınması hem çok zor olması hem de zaman kaybı yaşanmasına neden olan zahmetli işlerin en başında yer almaktadır.
    Bu neden ile kesinlikle işi bilen kişiler ile çalışmak gerekmektedir.
    Gün geçtikçe çok fazla olan nakliye firmalarının hepsinin kaliteli ve güvenli hizmetler verdiğini söylemek çok doğru olmaz.

    bursa evden eve nakliyat

  277. viagra and hydrocodone interactions viagra south africa viagra prank gay friend xhamster

  278. Götten Sikis Izle ,Okdoe.com Sikis Seyret, HD Abla Sex,Kasut Porno, Türkçe Amatör seks Porno Videolari için Sitemize Bekleriz. https://bit.ly/dar-götlü

  279. viagra for men over 70 cheap viagra pills viagra and stomach pain

  280. safe sildenafil purchase on line sildenafil citrate 100mg generic sildenafil generic maximum dosage

  281. Rulet Oyna – Güvenilir Rulet Siteleri

    İnternet üzerinden oynanmakta olan oyun türleri arasında en sevilenlerden birisi de rulettir.
    Rulet oyunu ile ilgili en iyi ve canlı deneyimleri yaşamanızı
    sağlayan platformlar bulunmaktadır. Sektör içerisinde en dinamik ve gerçekçi hizmetleri sunan adresler sayesinde canlı kumarhane deneyimlerini yaşayabilirsiniz.
    Sizler için en iyi ipuçlarını barındıracak olan yazımız sayesinde rulet oynamak
    istediğinizde nasıl harekete geçeceğinizi öğrenmiş olacaksınız.
    Canlı rulet oynamak için a’dan z’ye nelere dikkat etmeniz gerektiğini görebileceksiniz.
    Tercihlerinizde mutlaka lisanslı casino sitelerine öncelik vermeniz gerekmektedir.
    Para yatırma ve para çekme seçeneklerini pratik olarak sunan siteleri tercih etmenizin daha avantajlı olacağını
    vurguluyoruz. Canlı casino siteleri arasında kaliteli alt yapıya sahip platformlara giriş yapmanız gerekecektir.
    Bu sayede kendisini tüm dünyaya kanıtlamış olan platformları keşfedebilirsiniz.

    Rulet

  282. This article will assist the internet users for building up new blog or even a blog
    from start to end.

  283. Monitörler, Kulaklıklar, Klavyeler, Mouselar başlıca temel bilgisayar çevre birimlerindendir.
    En çok değiştirilen ve bilgisayarın performansını yüksek ölçüde etkileyen bu
    ürünler kendi arasındada modellere çeşitlere ayrılmaktadır.
    Oyuncu moniörleri, oyuncu kulaklıkları, oyuncu klavyeleri, oynuncu mouseları gibi özellikleri öne çıkan çevre birimleride
    vardır. Kablolu mouselar, kablosuz mouselar, mekanik klavyeler, mekanik hisli klavyeler gibi temel çevre
    birimleride kendi arasında ayrılmakta ve müşterilerin en çok talep
    ettiği ürünler arasındadır. Bu ürünler için en ucuz
    en uygun fiyatları alabilir ve anında satın alabilirsiniz.

    monitör

  284. En güncel haberler, son dakika gelişmeler ve tamamı gerçek internet haberleri https://www.gundemtube.com/kategori/haber/ adresinde sizi bekliyor!

  285. Bir çok web siteyi gezdim ve hiç çalışan bedava hesap bulamadım sorununa çözüm
    getirmek için bu web siteyi açtım ve tamamen ücretsiz ve bedava paylaşım yaparak sizi mutlu
    ediyorum. Bir site, program, üyelik aklına ne gelirse herşey
    bedava burada. Biz bir markayız ve sizin için çalışmak bizi aşırı derecede mutlu ediyor.
    Sitemizi ziyaret et ve doya doya bütün bedava
    hesapları kullan arkadaşların ile paylaş.

    Bedava Hesap

  286. Do you have a spam issue on this site; I also am a blogger, and I was curious about your situation; we have created some nice practices and we are looking to swap methods with other folks, be sure
    to shoot me an e-mail if interested.

  287. Instagram takipçi satın alın ve alanların ne tür özelliklere sahip olduğunu keşfedin!

  288. Yılların verdiği deneyimiyle ALC Antalya Böcek İlaçlama, evinize veya işletmenize yerleşen böcek ve kemirgenleri, garantili çözüm yöntemleri ile defeder.
    Müşteri odaklı memnuniyet için hizmet veren ALC, yüksek standartlarda hizmet sunar.

    Arayın, evinizdeki veya işyerinizdeki haşere kabusu son bulsun!
    Antalya böcek ilaçlama

  289. I always spent my half an hour to read this website’s articles or reviews all the time along with a mug of coffee.

  290. Dünyanın en iyi instagram takipçi satış sitesi http://bit.ly/takipci-satin-alin senin popülerliğini arttırmak için var!

  291. Hello, I log on to your blogs like every week.
    Your humoristic style is witty, keep it up!

  292. Hi there! Would you mind if I share your blog with my myspace group?
    There’s a lot of people that I think would really appreciate
    your content. Please let me know. Cheers

  293. Binance, BTCTurk, Paribu Sahibi Kim Ne Zaman Kuruldu sorularının cevaplarını merak ediyorsan hemen Binance, BTCTurk, Paribu Sahibi Kim Ne Zaman Kuruldu sayfamızı ziyarete et.

    BTCTurk Paribu Sahibi Kim Ne Zaman Kuruldu

  294. Hi there it’s me, I am also visiting this site regularly, this web site is genuinely
    good and the viewers are truly sharing fastidious thoughts.

  295. This web site certainly has all of the information and facts I wanted about this subject
    and didn’t know who to ask.

  296. Bahsegel Canlı Bahis ve Canlı Casino Sitesi

    Sanal platformlar üzerinden bahis oynamak isteyen vatandaşlarımızın en çok tercih ettikleri adreslerden birisi olmayı başaran Bahsegel, Hollanda merkezli bir şirkettir.
    Curacao lisansına sahip olarak hizmetlerini yasal faaliyetler çerçevesinde sürdüren sitenin ülkemizde yasal adımları atması mümkün değildir.
    Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre vergili sistemlerle çalışan bahis sitelerinde
    oranlar oldukça düşüktür. Bunun yanı sıra bonus oranları da müşterileri tatmin etmeyecek düzeydedir.
    Bu nedenle yasal olmayan bahis sitelerine ilginin daha fazla olduğunu belirtebiliriz.
    Güvenilirlik açısından en çok tercih edilen firmalar arasında görebileceğiniz Bahsegel adresinin tüm detaylarını incelemek için giriş şartlarına göz atmanız
    yeterli olacaktır. Hakkımızda kategorisini ziyaret ederek, tüm şirket
    bilgilerine ulaşabilir ve nasıl iletişime geçeceğinizin yanıtını alabilirsiniz.

    Bahsegel

  297. Hurrah, that’s what I was looking for, what a stuff!
    present here at this webpage, thanks admin of this site.

  298. We are a gaggle of volunteers and opening a brand new scheme in our
    community. Your site provided us with helpful information to work on. You’ve done an impressive job and our whole neighborhood can be grateful to you.

  299. Exceptional post however , I was wondering if you could write a
    litte more on this subject? I’d be very grateful if you could elaborate a little bit more.
    Thanks!

  300. Cilt lekeleri, çeşitli faktörlere bağlı olarak ortaya çıkabilir.
    genelde akne sonrası yahut korunmasız güneşlenme sonrası,
    leke görülebilir. Leke oluşumu çabuk olsa da basit basit geçmez ve
    ciltte kötü bir görüntü oluşturabilir.
    En iyi Leke kremi kullanılarak, lekelere veda edilebilir.

    leke kremleri günde iki defa, gündüzleri güneş koruyucu ile birlikte
    kullanılmalıdır.

    En İyi Leke Kremi

    En iyi Leke kremi çeşitleri, lekenin yapısına ve türüne nazaran değişkenlik gösterir.
    Farklı içeriğidir. Akne lekeleri için nicamide içerikli ürünler tercih
    edilir. hem de cildi soyucu tesiri olan, hafifçe
    asit içerikli kremler de sivilce lekelerine iyi gelir..

    Hc markasının gözde ürünlerinden tedavisinde oldukça
    etkili bir tedavi yöntemidir. Hekimin seçeceği bir peeeling solüsyonu tüm yüze uygulanır.
    Bu yöntemle leke tedavi olurken aynı zamanda cilt yenilenmiş ve tazelenmiş olur.
    Yani kimyasal peeling yöntemi ile leke tedavi edilirken cilt
    gençleştirme işlemi de yapılmış olur.

    Uygulandığı bölgede yeniden yapılanma sürecini başlattığı için pigment hücrelerinin çok bulunduğu lekeli alanlarda da yeniden yapılanmayı tetikler
    ve o bölgede kümelenmiş pigment hücrelerini eşitler.
    Böylece altıniğne lazer ile lekeler tedavi olurken tüm ciltte cilt tonu eşitsizlikleri
    de düzelir.

    HC Pigment-Control’ün cilt lekelerine karşı hızlı
    ve güçlü etkisi, Kuzey Kanada Bozkırları’na özgü bir tarla bitkisi olan Rumeks’ten (Tyrostat™),
    tabiatın yeniden canlandırma mucizesi olan Yeniden Diriliş Bitkisi’ne kadar birçok
    doğal ve saf aktif bileşene dayalıdır.
    Tüm bu aktif bileşenlerin, lekeler ve cilt yaşlanması üzerindeki
    etkileri in-vivo testler ve klinik laboratuvar çalışmalarıyla kanıtlanmıştır.
    Tüm cilt tiplerinde, leke problemlerini giderme ve önlemede, cilt
    tonu eşitsizliğinde, cilt aydınlatmasında, nem ihtiyacı olan ciltlerde güvenle kullanılabilir.

    Leke Kremi

  301. Hello, i believe that i saw you visited my website so i came
    to go back the want?.I am attempting to find things to enhance my web site!I guess its adequate to use some of your concepts!!

  302. Bahis siteleri, dünya üzerindeki her türlü spor müsabakalarının,
    merak edilen kültürel, siyasi vb olayların ya da süreçlerin nasıl sonuçlanacağını oranlayarak müşterilerine sunan bir nevi aracı firmalardır.
    Bu sitelerde (hepsinde olmasa da) bir futbol maçını kimin kazanacağından, maçta kaç
    gol atılacağından, en iyi film oscar’ını kimin alacağına ya da Abd
    seçimlerini kimin kazanacağına kadar binlerce hatta on binlerce bahis açılabilir.

    Bahsin türü, sayısı, oranı siteden siteye değişkenlik gösterir.

    Bahis siteleri

  303. hi!,I like your writing very much! share we be in contact extra about your post on AOL?
    I need a specialist on this area to solve my problem.
    May be that is you! Looking forward to see you.

  304. Türkiye’nin en iyi fiziki sosyal medya danışmalı https://www.fbtakipci.com size uygun fiyattan takipçi pazarlamak için var!

  305. Herkes bol takipçi ister, size en yüksek miktarlarda takipçi atacak ve en cüzi fiyattan instagram takipçi satın almanıza yarayacak panelimiz hızlıdır.

  306. Undeniably believe that which you said. Your favorite justification appeared to be on the net the easiest
    thing to be aware of. I say to you, I certainly get
    annoyed while people consider worries that they plainly don’t know about.
    You managed to hit the nail upon the top and defined out the whole thing without having side-effects , people could take a signal.
    Will likely be back to get more. Thanks

  307. ivermectin 2mg online – stromectol tab price ivermectin 1 topical cream

  308. Wonderful beat ! I wish to apprentice while you amend your web
    site, how could i subscribe for a blog web site?
    The account helped me a acceptable deal. I had been tiny bit acquainted of this your broadcast offered bright clear idea

  309. Inspiring quest there. What happened after? Thanks!

  310. If there is a sudden problem after watching porn and watching sex videos buy heart medicine, you
    can buy heart medication. Do not watch prohibited stuff
    like child pornography after watching buy heart medicine.

  311. This post will assist the internet people for creating new webpage or
    even a weblog from start to end.

  312. Hey! Someone in my Myspace group shared this site with us so I came to
    take a look. I’m definitely enjoying the information. I’m bookmarking
    and will be tweeting this to my followers! Wonderful blog and outstanding design.
    The video is presenting manifestation magic information but also try to cover the
    following subject:

    -manifestation magic review

    -manifestation magic customer review

    manifestation magic review –
    alexander wilson legit

    Have I addressed all of your concerns about manifestation magic?What do you think?
    Want to discover more about us and what we have to offer?
    Simply contact us by means of the information supplied in the description listed below.
    We are anticipating hearing from you today!

    If you were searching for more info about manifestation magic review or manifestation magic v2.0 testimonials review 2021 did this video aid?So you wish to find out more about manifestation magic program reviews, I did too and here’s the result.

    We know that you’re visiting this video because you wish to find out more concerning manifestation magic real reviews.Our YouTube channel has other related video clips concerning manifestation magic
    review, manifestation magic v2.0 testimonials review 2021 and manifestation magic
    audio tracks reviews.If you discovered us from an online search about manifestation magic customer reviews,
    you reach

    We know that you are watching our YouTube video since you
    wish to learn more about manifestation magic v2.0 review
    2021.Alexander j wilson manifestation magic review is obviously something that
    intrigues you and a lot of people so I made this video .

  313. Hi there, I discovered your web site by the use of Google even as searching for a related matter, your website came up,
    it seems great. I have bookmarked it in my google bookmarks.

    Hi there, simply turned into alert to your weblog through Google, and located
    that it’s truly informative. I am gonna be
    careful for brussels. I will appreciate should you proceed this in future.
    Many folks might be benefited from your writing. Cheers!

  314. First off I want to say great blog! I had a quick question which
    I’d like to ask if you don’t mind. I was interested to find out how you
    center yourself and clear your head before writing.

    I have had a difficult time clearing my thoughts in getting my ideas out there.
    I do take pleasure in writing but it just seems like
    the first 10 to 15 minutes are usually lost just trying to figure out how to begin. Any suggestions or
    tips? Many thanks!

  315. Btcturk sahibi kim? btcturk sahibi kimdir? btcturk sahibinin kim olduğunu merak ediyorsanız hemen btcturk sahibi kim içeriğimize göz atın!

    btcturk sahibi

  316. Binance ne zaman kuruldu diye merak ediyorsanız hemen binance
    ne zaman kuruldu sayfamızı ziyaret edin ve binance ne zaman kuruldu öğrenin!

    binance ne zaman kuruldu

  317. Paribu ne zaman kuruldu diye merak ediyorsanız hemen paribu ne zaman kuruldu sayfamızı ziyaret
    edin ve paribu ne zaman kuruldu öğrenin!

    paribu ne zaman kuruldu

  318. Erkek spor ayakkabı arayanlar için erkek spor ayakkabı sitesi.
    Hemen tıklayın ve erkek spor ayakkabı ürünleri inceleyin.
    Beğendiğiniz erkek spor ayakkabıları çok satanlar ve en sevilenler burada.
    Tıklayın ve hemen erkek spor ayakkabı ürün listesini inceleyin.

    erkek spor ayakkabı

  319. Sosyal medya uzmanı ile sizde hesaplarınızı güvene alın ve en ufak bir sıkıntıda danışabileceğiniz sosyal medya uzmanlarına başvurun.

  320. Hi there! I could have sworn I’ve been to this site before but after browsing through
    some of the post I realized it’s new to me. Anyhow, I’m definitely delighted I found it and I’ll be book-marking and checking back often!

  321. Btcturk ne zaman kuruldu diye merak ediyorsanız hemen btcturk ne
    zaman kuruldu sayfamızı ziyaret edin ve btcturk ne zaman kuruldu öğrenin!

    btcturk ne zaman kuruldu

  322. Sosyal medya danışmanları hizmetiyle sosyal medya danışmanı tutun ve sayfalarınızı, sosyal medya hesaplarınızı en etkili şekilde yükseltme ve ilerletmenin keyfini sürün!

  323. how to take viagra for maximum effect [url=https://ciaviatop.us]pfizer viagra coupons from pfizer[/url] mandy flores viagra
    does viagra make you bigger viagra coupons from pfizer rx pharmacy online viagra

  324. viagra without prescription generic viagra 100mg – buy viagra professional
    buy viagra online

  325. Türkiyenin önde gelen cilt ürünleri firmasından hccare artık sizlere leke kremi ile de
    hizmet vermekten gurur duyuyor,
    En iyi leke kremini alabilmek artık çok kolay web sitesine giderek hemen leke kremi sahibi olabilirsini
    En iyi leke kremi ; https://cutt.ly/en-iyi-leke-kremi

  326. HC Retinol Serum: Bir A vitamini formu olan Retinol, ince çizgilerin ve yaşlanma belirtilerinin görünümünü azalttığı klinik olarak kanıtlanmış güçlü bir aktiftir.

    Retinol aynı zamanda leke oluşumuna ve ciltteki
    ton eşitsizliklerine karşı mücadele eder. Canlı, taze ve
    daha genç bir cilt görünümü kazandırmaya yardımcı olur.

    HC Retinol Serum’un, en ileri düzeyde konsantre edilmiş saf Hyaluronik Asit, Pentavitin (Saccharide Isomerate), Anadenanthera Colubrina Bark
    Extract ve Bisabolol ile güçlendirilmiş aktif içeriği, güçlü
    nemlendirici ve canlandırıcı özelliği sayesinde cildi sıkılaştırmaya yardımcı olur.

    HC Retinol Serum akneli ve yağlı ciltlerde, lekelerde ve ciltte oluşan A Vitamini eksikliğinde kullanılır.

    Bu tür ciltlerde daha iyi bir etki alınabilmesi için HC
    Çay Ağacı (Tea Tree) Temizleme Jeli ile birlikte
    kullanılması tavsiye edilir.

    Retinol SeruM

  327. Canlı Casino

    Hemen giriş yapmak isteyeceğiniz canlı casino siteleri
    için nelere dikkat etmeniz gerektiğinin yanıtını veriyoruz.
    Sizler de güvenilir ve kazançlı hizmetlerin adresi olan bu sitelere ulaşırken özenli davranmalısınız.
    Gelişigüzel her siteye giriş yapmanın, ekonomik açıdan ve bilgi paylaşımı yönünden riskli olabileceğini unutmamalısınız.

    Güvenlik açısından tam not alan ve lisanslı
    hizmetleri sunan casino sitelerini ziyaret etmeniz gerekmektedir.
    Bu sayede en güvenilir canlı casino platformlarını keşfetmeye başlayabilirsiniz.
    Bol bonuslu hizmetleri sunan ve sizlere daha fazla kazandıran adresler arasında en çok önerilen ve
    giriş yapılan platformlar sizi bekliyor olacaktır.
    Arama motorlarında ve sosyal medya gibi hesaplarda
    güncel giriş linklerini elde edebileceğiniz bu adreslerde en keyifli oyunları oynamaya başlayabilirsiniz.

    Casino siteleri

  328. Thank you for the good writeup. It in fact was a amusement account it.

    Look advanced to more added agreeable from
    you! However, how can we communicate?

  329. Sosyal medyanın yıldızı youtube de izlenme almak
    çok kolay bir işlemdir. Tek yapmanız gereken web sitesine giderek youtube izlenme satın almaktır.

    Youtube abone izlenme gibi bir çok youtube araçlarını takip2018.com da bulabilirsiniz.

    https://cutt.ly/wvbwz3Q

  330. Takipçi satın al en ucuz takipçi arttırma sayfası ile istanbul, ankara, izmir ve bursa gibi bölgelerden instagram takipçi satın al!

  331. With havin so much written content do you ever run into any problems of plagorism or copyright
    infringement? My site has a lot of exclusive content I’ve either written myself or outsourced but it appears a lot of it is popping it up all over
    the internet without my permission. Do you know any methods to help protect against content
    from being ripped off? I’d truly appreciate it.

  332. Hmm is anyone else encountering problems with the images on this blog loading?
    I’m trying to find out if its a problem on my end or if it’s the blog.
    Any responses would be greatly appreciated.

  333. Takipçi satın al en ucuz takipçi arttırma sayfası ile istanbul, ankara, izmir ve bursa gibi bölgelerden https://www.kisa.link/instagram-takipci-satin-al
    instagram takipçi satın al!

  334. buy stromectol canada – stromectol 6 mg dosage where can i buy oral ivermectin

  335. Instagram takipçi satın al en ucuz ve etkili instagram takipçi artışı için http://bit.ly/takipci-satin-alin takipçi satış sayfamızı ziyaret et!

  336. Hey this is kinda of off topic but I was wondering if blogs use WYSIWYG editors or if you have to
    manually code with HTML. I’m starting a blog soon but have no coding expertise so I wanted to get guidance from someone with
    experience. Any help would be enormously appreciated!

  337. It’s awesome to go to see this website and reading the views of all friends about this paragraph, while I am also keen of getting familiarity.

  338. viagra coupon viagra samples – generic viagra available
    ed pills that work better than viagra

  339. Instagram takipçi satışı ve ucuz yollu takipçi artırma hizmeti bugüne dek 25₺’den başlayan fiyatlarla http://bit.ly/takipci-satin-alin platformumuzda!

  340. Hello from BestLocalData.com

    Due to the pandemic BestLocalData.com is shutting down on the 14th of May.

    We have more than a 100 million records of Key Executives all over the world.

    We hope that this Data will serve other companies to succeed in their marketing efforts.

    We have reduced all the prices to next to nothing on our website BestLocalData.com

    We wish you the best in your future endeavours.

  341. Takipçi Satın Alma Hizmetleri

    İnstagram’da bir hesabın takipçi adedi, ve o hesabın takipçi sayısı sizi müşterilerinize daha iyi
    tanıtmış olmaktadır, ve bu prestije sahip olmak isteyen iş sahipleri İnstagram takipçisini çoğaltmak isteyenler bunun vakit içerisinde kendi kendine olmasını beklemeleri
    boşa çıkmaktadır.
    Çünkü takipçi adedi az olan bir hesabı kimse takip etmek istemeyeceği amacıyla kısır döngüye girilir.
    Takipçi satın al seçenekleri bireylerin beklentilerine göre çok çok detaylı olabilmektedir.

    https://rebrand.ly/takipcisatinaltr

  342. Hello from SendBulkMails.com,

    We have a special limited offer for you to send unlimited emails.

    We allow non-permission based emails and you won’t ever get blocked.

    We also buy your domain for you and give you a clean IP and setup your DNS records.

    Check us out on SendBulkMails.com

  343. Sosyal medya hesabın için https://takipbonus.gq/ instagram takipçi satın alabilirsin!

  344. generic viagra available buy viagra generic – cheap viagra
    blue pill viagra

  345. Bahigo online canlı bahis siteleri içerisinde bahis hizmeti veren ve ülkemizde de çok sayıda üye sayısına sahip olan yabancı
    merkezli bahis şirketidir. Yasal olarak üyelerine
    bahis oynatan ve çok sayıda farklı oyun seçenekleri ile üyelerine çok para kazandıran bahis sitesi bahigo lisan sahibidir.
    Lisansı ise tüm oyunları için geçerli izne sahiptir.

    Bahigo canlı bahis firması güvenilir bahis firmaları içerisinde yer alan ve yüksek oranlarda bonus veren firmadır.
    Kurumsal bahis şirketleri içerisinde yer alan firma,
    dünyanın en sağlam ve en fazla bahis oynanan bahis sitesidir.
    Gönül rahatlığı ile siteye üye olabilir ve sitenin yüksek
    oranlı futbol maçlarına iddaa oynayarak para kazanabilirsiniz.

    Bahigo

  346. It is perfect time to make some plans for the long run and it is
    time to be happy. I’ve learn this post and if I may I wish to recommend
    you few fascinating things or tips. Perhaps you can write subsequent
    articles relating to this article. I wish to read even more things
    about it!

  347. En ucuz Sosyal medya hesabın için aktif gerçek https://takipbonus.gq/ instagram hızlı ve şifresiz takipçi satın alabilirsin! Burası sana göre!

  348. Yasal canlı bahis sitelerinde spor bahis seçenekleri karşılıklı gol,
    alt üst, ilk yarı alt üst, canlı maç sonucu, toplam gol sayısı,
    penaltı sayısı, korner sayısı, kırmızı kart bahsi, sarı kart bahsi gibi
    bahislerdir. Spor branşına uygun olarak da öncelikli
    şekilde canlı bahis sitelerine özgü bahis seçeneği olabilir.
    Örneğin futbol bahsi için ilk golü kim atar; basketbol
    bahsi için ilk sayıyı kim atar şeklinde ekstra branşa
    özel bahisler de söz konusu olabilmektedir.

    Bahis siteleri

  349. En İyi Saç Uzatan Şampuan Önerileri ile Yaza Sağlıklı
    Saçlarla Girin

    Saçlarda kullanılan boya, balyaj, perma gibi kimyasal işlemler, sık fön çektirme gibi alışkanlıklar saçları
    hızlı bir şekilde yıpranma sürecine sokmaktadır. Üstelik sağlıksız
    beslenme düzenine sahip iseniz saçlarınızın bakımsız, kırılgan, mat ve yavaş uzayan saçlar olması da çok normaldir.

    Peki, Sağlıklı saç uzatmanın sırrı nedir? Saç uzatan şampuanlar
    işe yarıyor mu? Saç uzatan şampuan kullananlar ne diyor?
    Tüm bu soruların cevapları ve en iyi saç uzatan şampuan önerileri yazımızın devamında yer alıyor.

    https://m2.tc/OStr

  350. You need to take part in a contest for one of the highest quality
    sites online. I am going to highly recommend this web site! https://school.mosreg.ru/soc/moderation/abuse.aspx?link=https://trmedya.co/

  351. You ought to take part in a contest for one of the finest blogs on the net.
    I’m going to highly recommend this website! http://presse.toyota.dk/login.aspx?returnurl=https://trmedya.co/

  352. plavix generic in usa – clopidogrel 600 mg clopidogrel 75 mg tablets price in india

  353. Hiç şüphe yok ki casinoların olduğu kadar canlı
    casino sitelerinin de en popüler oyunlarının başında rulet
    gelmektedir. Canlı casino oyun sitelerinin en gözde içeriklerinden olan rulet bazı kurallara sahip olmakla birlikte oynanması oldukça basit bir canlı casino
    oyunudur. Rulet, en basit tanımıyla üzerinde sayıların yer
    aldığı bir çarkın döndürülmesiyle oynanmaktadır.
    Rulet masasının üzerinde yer alan sayılara veya kırmızı
    siyah renkler arasından birine bahis yapılarak oynanan bu oyunun kazananı olabilmek için rulet çarkında dönmekte olan bilyenin bahis yaptığınız
    sayı veya renkte durması gerekmektedir.

    Casino

  354. Bahsegel giriş

    Siteye üye olmak için 18 yaşını doldurmuş olmak gerekmektedir.
    18 yaşından büyük her yaş grubu ilgili bahis sitesine üye olabilir.

    Siteye üye olurken kişiler banka hesap bilgilerine kendilerininkini vermek durumundadır.

    Kişinin gerçek bir kişi olduğunu kanıtlaması için istenilen belgeleri sunması beklenir.
    Kimlik fotoğrafı ve ikametgah belgesini kişi kendi
    adına sunmak durumundadır. Belge sunmayan kişilerin para çekme işlemi yapmasına izin verilmemektedir.

    Bahsegel sitesine üye olduktan sonra aktivasyon kodu onaylaması yapmak gerekmektedir.
    Aktivasyon kodunu onaylamayan kişiler 180 gün sonunda hesaplarını kalıcı olarak kaplı bulurlar.
    Ayrıca sitede aktif olarak kalabilmek için altı aylık periyodlar ile para yatırma ya da bahis
    alma, casino oynama gibi faaliyette bulunmak gerekmektedir.

    Aksi takdirde hesap kapatma sorunu ile karşı karşıya
    kalmanız mümkün olmaktadır.

    Bahsegel giriş

  355. Instagram takipçi satın al önemli bir aşamadır.

    İş sahipleri müşterilere yakından temas etmek ve dijital satışlarını da fiziksel ürünleri kadar pazarlamaya açık bir hale getirebilmek adına instagram takipçi satın alma stratejilerini kullanır. Güçlü ve kurumsal bir yapı olan takipbonus.com, en uygun fiyat garantisiyle instagram takipçi sayınızı arttırmaya ve sizi popüler bir sayfa haline getirmeye çabalar.

  356. Rulet nasıl oynanır?

    Rulet hakkında hiçbir bilgisi olmayan bir
    insana rulet oynatıldığı ya da izletildiği zaman muhtemelen sıkılacak ve oyunu saçma bulacaktır.
    Ancak bilen birisi için tam tersi olabilir. Çünkü rulet, gerçekten de çok zevkli ve heyecanlı bir casino oyunudur.
    Her casino oyununda olduğu gibi rulette kazanmanın temel etkeni yalnızca şans faktörü olsa da, gözlem işin içine girdiğinde bahsettiğim şans faktörünü biraz da olsa
    artırmak mümkün olabilir. Ayrıca rulet diğer casino oyunlarına göre daha merhametlidir çünkü belli başlı yöntemle kayıp en azından sıfıra indirgenebilir.

    Online rulet

  357. I’ll right away grab your rss as I can not find your e-mail subscription link or e-newsletter service.

    Do you have any? Please let me recognize so that I may just
    subscribe. Thanks.

  358. cialis soft tablet buy cheap cialis uk – how to get ciails without a doctor
    buy cialis doctor

  359. Özellikle son dönemlerde neredeyse her platformda ismi
    anılan, toplumun bir kesiminin gayet iyi bildiği fakat belirli bir kesimi ise konu
    hakkında neredeyse hiçbir fikri olmadığı bir konuyu, bu yazımızda sizler için masaya yatırıyoruz: Canlı
    Casino. Günümüz bahis sektörünün en önemli
    içeriklerinden olan canlı casino her ne kadar kartopu
    gibi giderek büyüyen bir pazara ve üye sayısına sahip olsa
    da bu konu hakkında yeteri kadar bilgi sahibi olup olmadığımız bir
    merak konusu.

    Canlı casino oyna

  360. Artık fiyatları markete gidip sormanıza gerek yok!
    Bütün marketteki ürünlerin fiyatlarını,
    alkol fiyatlarını sitemiz üzerinden öğrenebilir en güncel fiyat
    garantisi ile rahatlıkla bilgi edinebilirsiniz. Türkiye’nin en güncel Viski Fiyatları , alkol fiyatları gibi bir
    çok çeşit alkolün bir çok çeşit market ürünlerinin fiyatlarını güncel olarak sitemiz üzerinden takip edebilirsiniz.

    Viski Fiyatları

  361. En ucuz Sosyal medya hesabın için aktif gerçek https://takipbonus.gq/ instagram hızlı ve şifresiz takipçi satın alabilirsin! Burası sana göre!

  362. Bahsegel Giriş

    Bahsegel sitesi illegal sitedir. Bu site BTK tarafından kapatılmaktadır.
    O zaman site yeni güncel giriş adresi ile açılmaktadır.
    Güncel giriş adresi sosyal medya ile bahis blogları ile
    ya da sms üzerinden kullanıcılara iletilmektedir.
    Bu nedenle güvenilir site olduğu kanıtlanmıştır.

    Bahsegel giriş hakkında masaüstü giriş ve mobil giriş
    olmak üzere iki farklı yöntem olduğu bilinmektedir.

    Bahsegel giriş

  363. order original cialis online buy cialis drug – how to buy cialis online from canada
    can i buy cialis in toronto

  364. Hello, I enjoy reading all of your article. I like to write a little
    comment to support you.

  365. Ama bahisçilerin tercih ettiği bahis siteleri arasında, legal kurallara
    uygun şekilde bahis hizmeti veren canlı bahis firmaları
    gelmektedir. Online bahis siteleri içerisinde yer alan canlı bahis
    firmaları kurumsal bahis şirketi vasfına sahiptir.

    Bu sitelere üye olmak ise sadece üç ile beş dakika arasında olmaktadır.

    Üstelik canlı bahis siteleri bahis severlere hoşgeldin üyelik bonusu veren sağlam ve dünyanın en çok bonus veren firmalarıdır.
    Siz de bahis siteleri içerisinde yer alan çok sayıda futbol karşılaşmasına iddaa
    oynayabilir ve güvenli şekilde para kazanabilirsiniz.

    Canlı bahis siteleri

  366. Good web site you’ve got here.. It’s difficult to find good quality writing like yours nowadays.
    I really appreciate people like you! Take care!!

    Feel free to visit my web page casino utan svensk licens

  367. I’ve read several just right stuff here. Certainly
    price bookmarking for revisiting. I surprise how so much
    effort you set to create any such excellent informative site.derma prime plus reviews

  368. Bahigo Giriş

    Güvenilir giriş adreslerine sahip olan ve ülkemizde uzun zamandır bahis
    faaliyetlerine devam eden bahigo firması, bahisçilerin ilk olarak
    tercih ettiği bahis sitesidir. Bahigo giriş adresi
    üzerinden siteye kolay ve hızlı şekilde giriş yapabilir ve istediğiniz futbol karşılaşmasına maç başlamadan iddaa oynayabilirsiniz.

    Siteye güvenli şekilde üye olmak için, sitenin bahisçilere yolladığı giriş adresi linkinden de kolaylıkla
    ulaşabilirsiniz. Güvenilir bahis şirketleri içerisinde
    yer alan ve değişik oyunlar ile para kazandıran bahigo firması, üyelerine para yatırma seçeneği olarak da farklı alternatifler sunmaktadır.

    Bahigo giriş

  369. Herkes takipçi sayısını yükseltmek ister.

    Takipbonus dijital sosyal medya ajansı takipçi ve beğeni sayılarını üst miktarlara taşıyarak organik kitlenizi istediğiniz miktarda çoğaltmayı hedefler. Dijital çözümleri ve etkileşim araçlarıyla tamamı güvenli araçlar tanıyan web sitemizden sizde tamamı organik ve parolasız takipçi satın alabilirsiniz!

  370. Takipçi Satın Alma Hizmetlerinden instagram Takipçi Satın Al

    İnstagram’da bir hesabın takipçi adedi, ve o hesabın takipçi rakamsı sizi müşterilerinize daha iyi tanıtmış olmaktadır, ve bu prestije haiz olmak isteyen iş sahipleri
    öncelikle takipçi satın almaktadır. Fazla takipçi adedi olan hesaplar, daha çok ilgi çeker ve daha
    fazla şahsa kavuşurlar.
    firma, müşterilerin farklı taleplerine yanıt
    sunabilcek ismina farklı takipçi paketleriyle hizmet veriyorinstagram Takipçi satın al diyerek
    bir arayışınız buluyor ise hemen linkteki siteye giriş yaparak dilediğiniz paketi alabilirsiniz.

  371. cialis soft tablet order original cialis online – cialis for daily use
    can i buy cialis in toronto

  372. Instagram takipçi satın al önemli bir aşamadır.

    İş sahipleri müşterilere yakından temas etmek ve dijital satışlarını da fiziksel ürünleri kadar pazarlamaya açık bir hale getirebilmek adına instagram takipçi satın alma stratejilerini kullanır. Güçlü ve kurumsal bir yapı olan takipbonus.com, en uygun fiyat garantisiyle instagram takipçi sayınızı arttırmaya ve sizi popüler bir sayfa haline getirmeye çabalar.

  373. ed white pills – riyno ed pills my mm primal urge ed pill

  374. Canlı rulet kavramları nelerdir?

    Canlı rulet, online canlı casino oyunlarında, sitenin bölümlerinden birinde yer alan terimdir.

    Online rulet olarak da isimlendirilen bu oyunu casino sitelerinde oynarken karşımızda bir
    takım kavramlar belirebilir. Bazılarımıza yabancı gelebilecek bu kavramlardan bazıları şunlardır:

    Canlı rulet

  375. Türkiye’nin en kaliteli takipçi arttırma ve beğeni yükseltme sitesi fbtakipci firması sizin ve çevrenizin popüler bir medyaya sahip olması için çaba sarfetmektedir.

  376. İşinin eri uzman kadromuz ile instagram takipçi satın al hizmetinde bir dünya markasıyız!

    Ucuz fiyattan takipçi satışı yapıyor ve müşterilerimize en cüzi miktarda takipçiler göndererek popülerlik zinciri oluşturuyoruz. Sizlerde kaliteli takipçi profilleri tarafından takipçi kazanabilir ve türkiye’nin en ucuz takipçi satış platformunu kullanabilirsiniz.

  377. Kaliteli bir panel mi arıyorsun?

    İnstagram takipçi satışı için geliştirdiğimiz takipbonus güvenli bir araştırma hazırlıyor ve müşterilerin isteyeceği türden Organik etkileşim zincirleri kuruyor. Sabırsız bireyler içim süper hızlı takipçi kazandıran web sitemiz instagram takipçi satın al konusunda dünya markası olmuş durumda. Sizde en yüksek miktarda paketleri bile takipçi bonus üzerinden ucuz fiyatlarla satın alabilirsiniz.

  378. Toptan bilgisayar ekibinin oluşturduğu hazır sistem bilgisayarlar ilede dilerseniz PC Toplama Robotunu kullanmadan bilgisayarınızı anında satın alabilir ve kargo işlemlerini başlatabilirsiniz.
    PC Toplama Sihirbazında en çok sorulan soruların başında toplanan bilgisayar bir bütün halinde mi yoksa parçalar halinde mi geleceğidir, demonte olarak veya diğer şekilde gönderim seçenekleri mevcuttur.
    Ayrıca şunu belirtmekte de fayda var. Bilgisayar toplama sihirbazını kullanırken teklif oluşturarak topladığınız
    parçaları bir liste halinde görüntüleyebilir ve bu listeyi arkadaşlarınız veya müşterileriniz ile paylaşabilirsiniz.

    pc toplama robotu

  379. I believe this is among the such a lot significant information for me.
    And i am glad studying your article. But want to observation on some common things, The web site style is great, the articles is really great
    : D. Just right process, cheers

  380. buy cialis very cheap prices fast delivery buy cialis online cheap – buy cialis online generic
    buy cialis now

  381. Instagram takipçi satın alma için izleyeceğiniz adımlar ile sizde garantili yükseliş yaşarken takipçim düşecek mi gibisinden telaşlardan kaçınacak ve güvenilir yollarla Instagram takipçi satın al avantajlarını öğrenmiş olacaksınız.

    Günümüz teknolojisinde Instagram nimetlerini kullanıcılara açık kaynak sunduğu için tüm insanlık özgürce fotoğraflarını yayabiliyor, hikayelerini arkadaşlarıyla paylaşabiliyor ve karşılığında Beğeni, Yorum, Paylaşım gibi etkenlerle isimlerini duyurabiliyorlar. Elbette tüm bu adımlar öncesi takipçi sayınız en göze çarpan yerlerden birisi çünkü insanlar profilinizi ziyaret ettiği takdirde ilk göz atacakları yer kitleniz ve takip ettiğiniz kitle ortalamasıdır.

  382. SAÇ DÖKÜLMESİNE KARŞI GÜÇLÜ VE ETKİN BAKIM

    Saç dökülmesi ile mücadele bazen zorlu bir maratona dönüşebilir.

    Bu maratona HC Doping ile bir adım önde başlayın…
    Bitiş çizgisine geldiğinizde saçlarınızdaki değişimi ve ne kadar güçlendiğini
    hissedeceksiniz…
    Üstelik hergün sadece 2 dakikanızı ayırarak.
    HC Doping’in procapil, follicusan, bitki özleri ve vitaminler içeren formülü,

    saçlarına ihtiyaç duyduğu desteği kazandırmak isteyen her yaş
    aralığındaki kadın ve erkek için uygundur.

    HC Doping’in formülünde, saçlarınızın ihtiyacı olan doğadaki yararlı bileşenler mevcuttur.

    Ayrıca bir başka ürün kullanmanızı gerektirmeyecek ölçüde zengin içeriği, saçınız için uygun oranlarda formülize edilmiştir.
    Birçok saç bakım ürünün aksine HC Doping oldukça kolay
    bir kullanıma sahiptir.
    Saçta kalıntı veya kötü koku bırakmaz. Uyguladıktan sonra durulamaya veya yıkamaya gerek yoktur.

    Saç Bakım

  383. DNS Propagation Check, CHECK DNS PROPAGATION, DNS Checker, DNS Check Propagation Tool https://www.google.hn/url?q=https://dnscheck.name.tr/

  384. SAÇ BAKIM

    SAÇ DÖKÜLMESİNE KARŞI GÜÇLÜ VE ETKİN BAKIM
    Saç dökülmesi ile mücadele bazen zorlu bir maratona dönüşebilir.
    Bu maratona HC Doping ile bir adım önde başlayın…
    Bitiş çizgisine geldiğinizde saçlarınızdaki değişimi ve ne kadar güçlendiğini hissedeceksiniz…
    Üstelik hergün sadece 2 dakikanızı ayırarak.
    HC Doping’in procapil, follicusan, bitki özleri ve vitaminler içeren formülü, saçlarına ihtiyaç duyduğu desteği kazandırmak isteyen her yaş aralığındaki kadın ve erkek için uygundur.

    HC Doping’in formülünde, saçlarınızın ihtiyacı olan doğadaki yararlı bileşenler mevcuttur.

    Ayrıca bir başka ürün kullanmanızı gerektirmeyecek ölçüde zengin içeriği, saçınız için uygun oranlarda formülize edilmiştir.

    Birçok saç bakım ürünün aksine HC Doping oldukça kolay bir kullanıma sahiptir.

    Saçta kalıntı veya kötü koku bırakmaz.
    Uyguladıktan sonra durulamaya veya yıkamaya gerek yoktur.

    saç bakım

  385. Those are yours alright! . We at least need to get these people stealing images to start blogging! They probably just did a image search and grabbed them. They look good though!

  386. İnstagram takipçi sayını arttırmak için yasal yollarla takipçi satın al!

  387. Yaz aylarında tercih edilebilecek cilt bakım ürünleri, nem
    ağırlıklı maskeler ve kremler olmalıdır.
    Kışın kullanılan meyve asitli, leke pigment
    jelleri veya yoğun kremler yazın kullanılmamalıdır.

    O hALde sizi
    En iyi LEKE KrEmi markası ile tanıştırmak istiyoruz!

  388. red pill for ed – best ed pills 2016 ed pills one month supply natural

  389. I loved the blog post! I will surely add it to my favorites and visit your post often!

  390. Evden eve nakliyat konusunda ilk günden bu yana sürekli olarak gelişme gösteren firmamız, gelişen teknolojileri yılların vermiş olduğu tecrübe
    ile bir araya getirerek kusursuz hizmet sunmaktadır.
    Eşyaların taşınmasında mesafe ve zorluk tanımayan firmamız ile eşyalarınızı ister aynı şehre ister ise farklı bir şehre kolay
    ve hızlı bir şekilde taşıyabilirsiniz. Sadece eşyalarınızı değil, eşyalarınızın maddi
    ve manevi değerini de aynı özenle taşımaktayız.

    Eşyaların Garantili Şekilde Taşınması

    Evden eve nakliyat konusunda arzu edilen güveni sağlamak için hizmet
    vermekteyiz. Eşyalarınızın her bir parçasını sigorta güvencesi altına alarak taşıma hizmetini gerçekleştirmekteyiz.
    İlk paketlenme anından başlayarak en son kurulum ve sizlere teslim anına kadar geçen sürecin tamamında tüm sorumluluğu
    üzerimize almaktayız. Evden eve nakliyat hizmet sırasında eşyalarınızın herhangi bir
    şekilde deformeye uğraması halinde, ya eşyanızın ücretini ya da yenisini sizlere takdim ederek, taşıma maliyetinin üzerine ilave bir maliyet yükünün ortaya çıkmasını
    engelliyoruz.

    Taşıma konusunda kusursuz hizmet yanı sıra güvence ile gönül rahatlığı içerisinde takip edeceğiniz bir
    taşınma süreci sizlere sunarak, eşyalarınızı sizler için maddi ve manevi değerinin farkında olarak özenli şekilde taşıyoruz.

    Evden Eve Nakliyat Konusunda Fiyatlandırma

    Evden eve nakliyat araştırmaların ilk olarak belirlenen kriter taşımanın maliyeti olmaktadır.
    Bu bağlamda nakliyatta fiyatlandırmalar,
    Taşınacak olan eşyanın miktarı, Hem eski hem de yeni evin bulunduğu kat, Eşyaların maddi
    değeri, Eşyaların taşınma yöntemi, Gidilecek yerin uzaklığı üzerinde yapılmaktadır.

    Araştırmalar sadece fiyat üzerinden yapıldığında ilave maliyetler ortaya çıkmaktadır.
    Bu nedenle fiyatlandırma kapsamında firmaların sunmuş oldukları hizmetin kalitesini araştırmak gerekmektedir.
    Bu şekilde taşınmakta olan eşyalar için ilave maliyet oluşmamaktadır.

    Hem fiyat hem de sunmuş olduğumuz güven ile birlikte her zaman evden eve nakliyat araştırmaların tercih listesinin ilk sırasında olmanın vermiş olduğu onur ve yüklediği sorumluluk ile hizmet vermekteyiz.
    Sizlere daha iyisini sunmak adına her geçen gün kendimizi ve kullandığımız teknolojiler geliştirmekteyiz.
    Nakliyat konusunda aklınıza takılan tüm sorulara net ve eksiksiz şekilde cevap alabilir, kaliteli ve
    huzurlu bir taşıma hizmetinden faydalanabilirsiniz.

    pendik evden eve nakliyat

  391. п»їorder stromectol online: buy ivermectin – stromectol ivermectin 3 mg

  392. PC Toplama Sihirbazı bir diğer adı ile PC Toplama Robotu ile hayalinizdeki
    bilgisayara ulaşmak çok daha kolay. PC Toplama Sihirbazı ile
    herhangi bir bilgiye ihtiyaç duymadan arzu ettiğiniz bilgisayarı dakikalar hatta saniyeler
    içerisinde toplamak mümkün. İşlemci seçiminize göre anakartların otomatik şekilde listelendiğini üstelik hangi
    işlemciye hangi anakart uyumlu derdi olmadan listelendiğini düşünün, bu
    büyük bir kolaylık sağlayacaktır. Bu sayede, herhangi bilgiye muhtaç olmadan kolay şekilde bilgisayarınızı toplayabilirsiniz.
    Kullanıcılar daima nitelikli bilgisayar toplamak isterler.
    En ucuz bilgisayarı toplamak isteyenler genel olarak yüksek performansıda göz ardı etmezler.
    Hem ucuz aynı zamanda oyun oynayabilecekleri bilgisayar toplamak isteyenlerin en çok tercih ettiği bu uygulamanın yanında hazır sistemlerde vardır.

    Toptanbilgisayar ekibinin oluşturmuş olduğu hazır sistem bilgisayarlar ilede isterseniz pc toplama robotunu kullanmadan bilgisayarınızı anında satın alabilir
    ve kargo işlemlerini başlatabilirsiniz. PC Toplama Sihirbazında en çok sorulan soruların başında toplanan bilgisayar bir bütün halinde mi yoksa parçalar
    halinde mi geleceğidir, demonte olarak ya da diğer şekilde gönderim alternatifleri mevcuttur.

    Ayrıca şunu belirtmekte de fayda var. Bilgisayar toplama sihirbazını kullanırken teklif oluşturarak topladığ